Het ding weigert

En ineens was hij daar, na de lunch, mijn grote vriend de loodgieter. Hij verontschuldigde zich in alle toonaarden, zodanig dat ik bijna medelijden kreeg. Ik vroeg of hij iets wilde drinken, want dat is gebruikelijk in deze contreien. Dat aanbod sloeg hij resoluut af, hij wilde meteen beginnen, zonder een seconde te verliezen. Want, zo redeneerde hij, u hebt al lang genoeg op stromend water gewacht. Kijk, zo zijn de Fransozen nu ook weer. Als ze eenmaal je probleem beseffen, gaan ze door het vuur. Alleen jammer dat hun besef altijd zo traag op gang komt.
Het moet gezegd, hij heeft puik werk geleverd. Lekke thermostaatkraan van de douche vervangen, het mechaniek van de toiletpot een bemoedigend klopje gegeven en alle onverhoopte gaten dichtgestopt. Laat de volgende winter maar komen!
Nu ik eindelijk water heb, laad ik fluitend de afwasmachine vol en druk op het daartoe bestemde knopje. Het blijft stil, het ding weigert. Dat is dan weer mijn volgende probleem. Wie zal ik bellen?

En nog steeds geen water

Eergisteren schreef ik dat ik met smart op de loodgieter wachtte. Welnu, dat doe ik nog steeds. Gisteren sprak ik hem op het marktpleintje aan, hij had duizend excuses (zieke kinderen, madame à les regles) maar beloofde me dat hij vandaag om acht uur stipt voor de deur zou staan. "On s'occupe de vous", zei hij vertrouwenwekkend. Dus zorgde ik ervoor dat ik vanochtend om acht uur piekfijn was aangekleed en de koffie (van mijn laatste flessenwater) bruin was. Die pot heb ik dus helemaal alleen moeten leegdrinken. Volgens noordelijke maatstaven zou je het probleem snel oplossen door een andere loodgieter te bellen, hier in het zuiden kan dat helemaal fataal zijn. De mannen spreken namelijk met elkaar, 's middags als ze drie uur lang in het restaurant zitten. Mocht ik nu een andere loodgieter zoeken terwijl ik al een afspraak heb, dan zullen àlle loodgieters van de Périgord mij voortaan beschouwen als een onbetrouwbaar sujet. Die reputatie gun je je ergste vijanden niet.
Soms, in het plaatselijk café, beklaag ik me wel eens. Op zo'n moment voelt iedereen diep me me mee, zelfs de aanwezige loodgieter zegt dan: "C'est vraiment vrai Norbèrt?" Ja, aan medeleven heb ik hier geen gebrek. Zelfs aan meedenkers niet. Een dorpeling gaf mij een briljant advies en wees me naar de gemeentelijke dorpskraan op het pleintje. Op z'n tijd moet iedereen hier een weekje naar de pomp, zo legde hij uit. Maar dat wist ik al.

Geen water

Vandaag heb ik dus de hele dag met smart doch tevergeefs op de loodgieter gewacht, door de kapotte leiding is het water afgesloten. Zelfs m'n drol kan ik niet meer doorspoelen, voor de koffie ben ik aangewezen op flessenwater en voor m'n handen heb ik buiten een emmer neergezet. Maar ja, ik moet accepteren dat ik in Frankrijk ben, dus niet alles is evident. Gelukkig heb ik geen voorschot betaald, want dat is hier de absolute garantie dat men helemaal niet komt. De aannemers, loodgieters, ramen- en deurenslijters, dakdekkers, schoorsteenvegers, keukenleveranciers, badkamerbouwers, timmerlui en elctriciteitsboys hebben namelijk een extra bron van inkomsten ontdekt: het voorschot. Dat is snel verdiend, zo redeneren ze. Hoe zit dat in mekaar? Simpel. Stel je voor, je bent zo'n ouvrier. Daar zijn er te weinig van, dus krijg je veel offerteaanvragen. Welnu, die moet je snel en serieus behandelen, met offertes moet je nooit dralen. Met het mooi uitgetypte papiertje in tweevoud ga je naar de klant en wijst hem op de onderste regels die dringend een voorschot van 30tot 50% vragen. Zodra je dat voorschot te pakken hebt, hoef je aan de klant geen aandacht meer te besteden. Gelukkig maar, want zo heb je voldoende tijd over voor nieuwe offertes. Dit soort commercie tikt lekker aan, je verdient geld zonder te werken en zonder inkoop van materialen.
Ooit was ik zo argeloos om een voorschot te betalen. Bij een keukenleverancier. Die had een prachtige offerte gemaakt en hij legde me uit dat een voorschot niet meer dan logisch was. Hij moest immers de inbouwapparatuur bestellen. Welnu, dat heb ik geweten. Uiteindelijk, na meer dan een jaar wachten, ben ik bij Ikea Toulouse een zelfbouwkeuken gaan halen. Sindsdien laat ik me nooit maar dan ook nooit meer tot voorschotten verleiden. Ze kunnen hoog en laag springen, mais non, ik betaal geen voorschot. Als ze dan blijven aandringen stel ik voor dat we mijn advokaat een contract laten opstellen en dat de ouvrier me een bankgarantie geeft. De discussie is dan meteen afgelopen. Eerst dreigen ze dan nog dat ze niet voor je willen werken, maar dat is alleen maar dreiging, een puppy die zijn melktanden laat zien. Ik heb met mijn correcte betaalgedrag een reputatie opgebouwd, de ouvriers praten met mekaar. Ze weten ook dat ik bij een correcte prijs niet onderhandel, dus willen ze me bij gebrek aan voorschotten ook weer niet verliezen. Het is zelfs zo ver dat ze me er niet meer om vragen. Ce monsieur Koreman, faites attention.
Enfin, ik heb nog steeds geen water, dus ben ik straks naar mijn andere huis gegaan om er de verwarming aan te steken. Kan ik vanavond toch nog douchen. Vive les ouvriers!

Lauzes

In grote delen van Frankrijk werd vroeger uitsluitend met natuurlijke materialen gebouwd. Stenen lagen overal en bomen waren nooit ver weg. Manuren kostten daarentegen helemaal niets, want niemand had veel te doen. Bakstenen en dakpannen komen uit een fabriek en moet je betalen, dat konden alleen de rijken (zoals de overheid) zich permitteren. Gelukkig is er nog veel bewaard gebleven en mogen we volop genieten van de natuurlijke bouwmaterialen. De typische dakbedekking die vroeger werd gebruikt, bestaat uit "lauzes". Dat zijn platte stenen die in de natuur bij elkaar werden gesprokkeld. Als de steen maar plat genoeg is, heb je geen dure dakpannen nodig. Anderzijds wegen de lauzes gigantisch veel, zodat je een zeer zware dakconstructie nodig hebt.
In het dorpje Meyrals, vlak achter Saint-Cyprien, zag ik noeste werkers bezig met de restauratie van zo'n klassiek dak. Fantasisch om te zien. Fantastisch ook dat huizenbezitters kosten noch moeite sparen om de tradities in ere te houden. Volgens de burgemeester gaat het in dit geval over een Belgische eigenaar.

LES OUVRIERS

Les ouvriers, dat zijn de Franse werkmannen en ambachtslui. Zo vormen een leger van miljoenen mensen en zijn herkenbaar aan hun blauwe uniform (le bleu zegt men daar tegen) en het witte bestelautootje waar ze mee rondrijden. Je komt die witte bestelautootjes vooral tegen op drie plaatsen:

• 's Ochtends om half acht op alle doorgaande wegen.


• Op de parkings van restaurants.


• In de bosrand.

Dat zit namelijk zo. De ouviers hebben een vast levenspatroon. Van maandag tot en met vrijdag vertrekken ze om half acht van huis en rijden dan met grote snelheid ergens heen. Waar ze heen gaan, wordt zelden duidelijk, want je ziet ze vrijwel nooit werken. Om twaalf uur, à midi dus, gaan ze naar een restaurant. Dat hebben de machtige Franse vakbonden ooit bedongen: elke ouvrier heeft recht op een meer dan fatsoenlijke lunch. De prijs hiervan bedraagt 11 tot 13 euro en is overal in Frankrijk verkrijgbaar, met name in de plattelandsrestaurantjes. Ook in Saint-Pompon hebben we zo'n etablissement, om voor de hand liggende reden Chez Bruno genaamd. Hoe het er bij zo'n werkersmaaltijd (répas ouvrier) aan toe gaat, vertel ik u straks. Want nog even moet ik de bosrand verklaren. Wanneer de witte bestelautootjes zich daar bevinden, is het weekend.

De Amerikanen zeggen: Yes we can.

De Fransen zeggen: Yes week end.

In het weekend gaan vrijwel alle plattelanders op jacht, geholpen door de brave doch avontuurlijke mensen uit de steden. Zie je op de meest vreemde plaatsen aan een weiland of bosrand een pordje "parking", dan wordt er een verzamelplaats voor witte bestelautootjes mee bedoeld. De parkeerplaatsen zijn bedoeld voor de drijfjachten waar de Fransozen zo verzot op zijn. Kom daar niet in de buurt want het zijn levensgevaarlijke plekken. De mannen met de geweren stellen zich op langs de openbare weg, want daar kunnen ze het wild zien passeren. De vele anderen, zonder geweer, maken in de bosjes groot kabaal zodat het wild naar de openbare weg wordt gejaagd. Op alles wat beweegt, wordt geschoten. Niet voor niets hebben de deelnemers een verplicht fluoriserend vestje aan. In de krant van maandag staat altijd opgesomd wie op deze onfortuinlijke wijze overleden is, er zijn danig veel doden en gewonden te betreuren. Niet altijd gaat het om verminkte jagers en drijvers, ook het nietsvermoedende publiek kan slachtoffer worden. Dat is een kwestie van op het verkeerde moment op de verkeerde plaats zijn. In de bossen van Saint-Pompon werd een vrijend paartje in de billen geschoten, die bewogen te veel.

We komen nu terug bij het répas ouvrier. Van acht tot twaalf zijn de witte bestelautootjes niet te zien geweest, plotseling duiken ze weer op en verzamelen zich voor de restaurants. De mannen in hun bleu gaan naar binnen. Wat ze daar voor een euro of twaalf te wachten staat, grenst aan La Grande Bouffe. Allereerst komt een assiette op tafel met fantasietjes van de chef. Een plakje ham, een augurkje, een blaadje sla, een half eitje met mayonaise, kortom iets wat in de keuen voorhanden is. Daarna komt de soep, die geslurpt wordt met veel brood. Inmiddels is de wijn ingeschonken, die in de prijs begrepen is. Na de soep komt een stevige plat op tafel, waarbij en stuk vlees wordt begeleid door aardappelen of andere goenten. Daarna is het tijd voor de salade. De wijn wordt nog eens bijgeschonken, hetgeen wil zeggen dat het tijd wordt voor de kaas. Nog even een dessertje en de koffie mag komen. Hoe zijn restaurateurs als Buno en Nicole in staat om dit alles voor zo weinig geld op tafel te zetten? Dat heeft alles te maken met economie, ik wijd daar een apart hoofdstuk aan. Dit hoofdstuk ging over witte camionettes, na de lunch zijn ze weer spoorloos verdwenen. Je ziet ze nergens meer, terwijl ik er dringend op wacht. Ik wil namelijk een huis gaan verbouwen en heb ouvriers nodig...