SAINT-POMPON

In de rivier

2012-01-17T14:04:00.004+01:00

Tegenwoordig vormen meervallen een ware plaag in de Dordogne. Met hun enorme bek zuigen ze alles naar binnen wat beweegt. Hij heeft geen natuurlijke vijanden en kan binnen een jaar na de geboorte al 500 gram wegen. Exemplaren van zelfs twee meter lengte zijn geen uitzondering. Boven ziet u de grootste die bij het laatrste kampioenschap gevangen werd.

De meerval durft zelfs de gevreesde snoek aan te vallen. Maar dat durf ik ook. Zie hier het resultaat.

Het gele dorp

2011-12-29T11:31:00.006+01:00

Saint Pompon is een geel dorp, de huizen zijn gebouwd van bij elkaar geraapte stenen van een zeldzaam mooie pastelkleur. Vroeger was het dorp nog veel geler. Zo'n honderd jaar geleden bevond zich hier namelijk een okermijn van de Société des Ocres de France, een kleurstoffabriek. Deze activiteit werd oorspronkelijk opgezet door de Romeinen. Het woord oker / ocre stamt uit het oude Grieks, Okhra betekent geel zand.

Even wat technische informatie. Aan de linkeroever van het beekje La Lousse heeft de natuur enorme hoeveelheden knalgeel zand neergelegd. Dit zand bevat 10 tot 20% ijzerhydroxide van het type Goethite. Toen de mijn nog actief was, werd deze stof uit het zand gewassen en kwam dan in een bassin terecht. Het spul zakte naar de bodem waarna men het bassin liet leeglopen. Van mei tot september kon de massa dan drogen. Eenmaal droog werd de Goethite tot 800 à 900°C verhit, waardoor het zich transformeerde tot Hematite, de kleurstof die we als oker kennen. De Société des Ocres de France bestaat nog steeds. De mijn van Gargas, op de Montagne du Luberon (Vaucluse) is nog de enige actieve in Europa. Met de komst van de chemische kleurstoffen is er niet veel markt meer voor.
In Saint-Pompon is het al weer bijna honderd jaar geleden dat de mijn zijn poorten sloot. Op de oude ansichtkaart is te zien dat het vroeger een drukke bedoeling moet zijn geweest. Wat is er nog van over? Op de plek staat een ruïne van wat vroeger het kantoorgebouw zal zijn geweest, alleen de klimop lijkt er nog in te zijn geïnteresseerd. In La Lousse zie je de restanten van de rails die het goederentreintje naar het stationnetje van Saint-Pompon leidde, waar de overslag van de 25 kg zakken gebeurde. Er ligt nog steeds veel geel zand. Dit wordt tegenwoordig gebruikt als bouwmateriaal. In de Périgord wordt er in combinatie met kalk en/of witte cement metsel- en voegspecie van gemaakt. Het zand wordt tegenwoordig beheerd door vader en zoon Laplanche. Af en toe komen ze mij een bergje brengen, tegen 7 euro per kuub.

De restanten het het spoorlijntje

Het voormalige kantoor

In de buik van de wereld

2011-12-28T09:37:00.006+01:00

Deze zomer berichtte ik u dat ik op aanwijzing van een boer een grot had ontdekt. De boer dacht dat het een réfuge was, een schuilplaats waar de boeren zich vroeger verstopten zodra er een roversbende in aantocht was. Dat leek mij niet aannemelijk, want voor een schuilplaats zou je geen traptreden in de rotsen uithakken, een schuilplaats zou juist onzichtbaar moeten zijn. Eind juli ben ik voor de eerste keer door het uitgehouwen gat naar binnen gekropen. Ik kon bij het dovende gasvlammetje van mijn aansteker nog nèt zien dat er vanuit de ondergrondse ruimte nog een gangetje verder naar beneden liep. Gisteren zijn we teruggegaan, ditmaal gewapend met enkele forse zaklampen. Hier is mijn relaas.

Ook als je weet waar de entree zich bevindt, moet je heel goed zoeken. Op zo'n dertig meter afstand van het zandweggetje dat het beekje de Lousse volgt, ligt het, verscholen in het struikgewas. Op het eerste gezicht lijkt het gewoon een gat in de grond, zoals er in het kalkmassief zo veel zijn. Bij nader inzien zie je een boogpoortje dat door mensenhanden moet zijn gemaakt. Onder het boogpoortje zijn een stuk of tien primitief uitgehouwen traptreden te zien. Het gangetje waar je in terecht komt, lijkt voor kabouters gemaakt. Met moeite wring ik me er doorheen en dat duurt eventjes want het kronkelige gangetje is veel langer dan gedacht, ik schat zo'n zes meter. Ik kom nu in een rechthoekig vertrek terecht van ongeveer drie bij drie meter. In de wand is een nisje uitgehouwen, vermoedelijk om er een olielampje in te zetten. Aan de overzijde bevindt zich weer een gangetje naar beneden. In de diepte zie ik een soort waterput waarover een loopplank ligt. Eenmaal deze plank bukkend en kruipend te zijn gepasseerd, kom ik in een kametje van ca. anderhalf bij twee meter. Aan de ene kant zie ik een soort natuurlijke ventilatiepijp, er is luchtverplaatsing. Aan de andere kant is weer een gangetje naar beneden. Meteen na een bochtje kan ik links of rechtsaf. Ik kies voor links en kom in twee kleine ruimtes die via een nauw gangetje met elkaar zijn verbonden. Eén van die twee geeft wéér uitzicht op een gangetje, maar dat is voor mij te klein. Hier moet ik helaas stoppen. Op de terugweg kies ik voor het andere gangetje. Hierdoor kom ik in een ruimte terecht van twee bij twee meter. Ik zou verder naar beneden kunnen, ware het niet dat er een instorting is geweest.
Nee, dit is bepaald geen réfuge, dit is een woonhuis geweest. Of liever gezegd een ondergronds appartementencomplex. Hoe groot zou dit complex in werkelijkheid zijn?
Hier in de buik van de wereld, met zijn kronkelige gangetjes en kleine kamertjes, ga je automatisch wegdromen. Wie zal hier vroeger hebben gewoond? De kapotte vuurpot die in de put ligt, plus restanten van enkele houten gereedschappen, bewijzen dat de grot nog niet zo heel lang geleden werd bewoond. Misschien leefde hier vijftig of honderd jaar geleden nog een arm boerengezin dat zich geen huis kon permitteren. Een gezin met heel veel kinderen, er zijn slaapkamertjes genoeg. Maar wanneer is de bewoning ooit begonnen? Duizend jaar geleden? Tienduizend jaar geleden? Dat laatste lijkt wel waarschijnlijk.

De boer, Carine en ik zijn de enige drie mensen die de lokatie van de grotwoning kennen. Gelukkig maar, want daarmee is alles intact gebleven, vernielingen zijn er niet gebeurd. Uit respect voor het verleden heb ik mijn piepstok thuis gelaten. Het zou mooi zijn als hier de boel onderzocht zou worden, maar dan wel professioneel. Wellicht zal men dan stenen gereedschappen vinden, het zou me niet verbazen.

Hemelen

2011-12-23T11:54:00.002+01:00

Waarom die ik al die moeite? Duizend kilometer rijden, een huis opwarmen waarvan de meterdikke natuurstenen muren vol kou zitten... Er is een eenvoudige verklaring voor. Alles wat we in het noorden als luxe beschouwen, is in de hemel plotseling heel gewoon. Een klont boter, een truffeltje, zuurdesembrood en een fles Pécharmant, meer heeft een mens niet nodig om de hemelpoort te passeren. In de hemel hoef je nauwelijks iets te kopen, je moet gewoon bukken en oprapen. Wie wil er geen duizend kilometer rijden om in de hemel te komen? Het alternatief is dat je je hele leven braaf bent en dan nog ben je belast met de erfzonde. Zelfs van moeder Thérésa weten we niet zeker of ze in de hemel zit. Maar van mezelf weet ik het wel degelijk. Mijn hemel is bovendien polyvalent omdat deze de mogelijkheid geeft om af en toe weer op aarde te komen om te zien hoe het daar is. Hemelen, dat is het liefste wat ik doe. Bestaat daar ook een Frans werkwoord voor? De mensen in het dorpscafé begrepen niet wat ik met die vraag bedoelde. Logisch, want als je in de hemel geboren bent, besef je niet dat je er woont. In gezamenlijk overleg hebben we het nieuwe Franse werkwoord Cieler bedacht. Je ciele, tu cieles, nous cielons. Et vous? Est-ce-que vous cielez aussi de temps en temps?

Een weldadige warmte

2011-12-22T09:16:00.003+01:00

Achteraf gezien ben ik vreselijk dom geweest, met als gevolg dat we in de winter altijd blauwbekten, rillend onder de douche stonden en onder vochtige lakens sliepen. Jarenlang heb ik gewerkt om het huis helemaal af te maken, als sluitstuk ging ik isoleren. Dat had ik beter andersom gedaan. Want dat er ergens een plintje mankeert of een deur nog niet geschilderd is, dat is minder belangrijk dan behaaglijke warmte. Jarenlang zijn we aan het zeulen geweest met extra zibrokaminkacheltjes. En zie, nadat ik de boel heb geïsoleerd, staan die kacheltjes werkeloos te kijken. We hebben ze niet meer nodig. In de living, de badkamer, overal is het voortaan behaaglijk. De kosten van de totale isolatie? Misschien duizend euro. Dat bedragje zal snel zijn terugverdiend.
In ons tweede project in Saint-Pompon, de forge (oude smederij), heb ik het gelukkig anders aangepakt. De vloerverwarming is onlangs aangesloten en dankzij enkele kilometers glaswol is het ook daar zalig toeven geworden.

Sneeuw, trap en fruits de mer

2011-12-19T18:08:00.003+01:00

Zo, hier zijn we dan weer in Saint-Pompon. Onderweg waren er plotselinge stukjes waar wat sneeuw was gevallen, uiteraard hingen op die plaatsen bosjes auto's in de vangrails. Kennelijk heeft de mensheid veel vertrouwen in zijn peuzjootjes, te veel. Enfin, zodra we de Périgord binnenreden, had ik warempel een zonnebril nodig. Een roze bril kon ik wel gebruiken bij het aanschouwen van onze eeuwenoude trap. Hier in de Périgord woont vrijwel iedereen op de eerste etage, de begane grond was vroeger voor de varkens, kippen en schapen bestemd. De trap was ditmaal bezet met aangekoekte druivenrestanten, morgen de hogedrukspuit van stal halen.

Maar nu even iets positievers. De plaatselijke restaurateur Bruno had vernomen dat we zouden arriveren. Hij stond ons aan de deur op te wachten met een plateau fruits de mer. Kijk, denk ik dan, als ik over een paar weken weer in Schilde arriveer, welke restaurateur staat dan paraat? Helemaal niemand. En dat is zo mooi van zo'n Frans dorpje, de mensen leven met je mee. Ze beseffen dat je na een autorit van tien uur wel een hapje en een slokje kunt gebruiken.

De vierkante truffel

2011-12-13T11:11:00.001+01:00

Vandaag heb ik op mijn andere blog een artikel geplaatst over de kleuren en vormen van truffels. Er zijn tegenwoordig zelfs al vierkante!

Zie http://norbertkoreman.blogspot.com

Zie de maan schijnt door de bomen

2011-12-09T10:15:00.004+01:00

Het wordt weer tijd om naar Saint-Pompon te gaan, want ons middeleeuwse huis is het ideale decor om kerst te vieren. Met z'n tweetjes, in de oorverdovende stilte van de winterse Périgord. Zodra we arriveren, gaan we de eerste truffels zoeken op onze eigen grond, dit met assistentie van de bevriende hond Tim. Dit jaar heb ik de zolder geïsoleerd zodat het een stuk behaaglijker zal zijn.
Maar dat is nu altijd het triviale: we barsten van het werk, we hebben eigenlijk geen tijd voor ontspanning. Terwijl we drommelsgoed weten dat ontspanning er juist voor zorgt dat je met veel meer energie productief kan zijn. Ik had gepland om dit weekend te vertrekken, maar het komt er niet van. Wat ook een rol zal spelen, is dat het kerstgevoel dit jaar nog heel ver weg is. Het lijkt wel of het midden in de zomer sinterklaas was. Pas sinds gisteren zijn de bladeren van de bomen gewaaid. Zie de maan schijnt door de bomen was er in 2011 pas na sint en pieterman. En op dit moment is er weer een stralende herfstzon, op 9 december nota bene. Ach, ik ben er zeker van dat de heimwee naar Saint-Pompon en de hunkering naar een vers truffeltje in de loop van volgende week dermate sterk worden dat we de Amerikaan zullen starten met 120 liter benzine plus 120 liter lpg aan boord. Als we dan vervolgens na een uurtje of vijf Orléans voorbij zijn, komen we weer in een andere wereld terecht... Vanuit die wereld zal ik u dan verder berichten.

Het monster van de Périgord Noir

2011-11-12T14:52:00.004+01:00

Vroeger hadden we het monster van Loch Ness, weet u nog? Dat beest bleek helemaal niet te bestaan, althans, zelfs na vele jaren van onderzoek met de allergevoeligste apparatuur hebben de heren wetenschappers nimmer de aanwezigheid van een Nessie voor bewezen kunnen verklaren. Eigenlijk wisten we dat, diep in ons hart kijkend, altijd al. Foto's van dat ding waren duidelijk getruceerd en het viel bovendien op dat hij uitsluitend in komkommertijd verscheen, telkens als Bin Laden zich koest hield en de Grieken hard werkten. Nee, voor monsters moet je niet in de Schotse Highlands zijn maar in onze bloedeigen Périgord, ook buiten komkommertijd.
In de Dordogne is het prehistorische gedrocht weer eens gesignaleerd, zoals elk jaar.

Hup Frankrijk Hup

2011-11-08T16:54:00.005+01:00

Dat Frankrijk de rugby finale moest spelen tegen Nieuw-Zeeland, zal u niet ontgaan zijn. Het nationalisme viert op zo'n moment hoogtij, behalve in België zie je dat in alle landen. Saint-Pompon stond op zijn kop, vele tientallen mensen trokken naar het plaatselijke café waar de tv-beelden op een groot scherm werden geprojecteerd. Dat is goed voor de drankomzet, want roepen, tieren en schreeuwen maakt de kelen dorstig. Zeker als de wedstrijd enorm spannend blijkt. Les Bleus verloren nipt en dat is op de foto te zien: bij alle fierheid kijken de Pomponnais toch wel een beetje sip. Op de achtergrond de ouders van Carine, met voor het eerst van hun leven de wangen opgetuigd met rood-wit-blauw.

Maar wat zijn die Pomponnais attent! Het was in het dorp doorgedrongen dat Carine één van Frankrijks allerhoogste onderscheidingen had gekregen: de Mérite Agricole. De burgemeester hield een bloemrijke toespraak en restaurateur Bruno had een bos bloemen voor haar gekocht.

Het laatste wat ik u kan melden, is dat de été indien nog nooit zo mooi was als dit jaar. Dat bewijst de foto wel.

Het boek Groeten uit Saint-Pompon

2011-11-07T16:50:00.001+01:00

Momenteel leg ik de laatste hand aan het boek waarin ik het wel en wee van een Frans dorpje beschrijf. Zie voor meer op mijn andere blog: http://norbertkoreman.blogspot.com/

Even een uurtje helemaal niks doen

2011-09-26T22:34:00.003+02:00

Vanavond ziot ik gewoon eens een keer helemaal niks te doen. Wat is er de afgelopen twee weken dat ik in Saint-Pompon was allemaal gebeurd. De garagemuren zijn opnieuw bezet met crepi à l'ancien, de zolder is geïsoleerd en van een nieuwe houten vloer voorzien en de badkamer is volledig gerenoveerd. Dat lijkt me nogal wat voor zo'n korte tijd. Vandaag was niet prettig en dat zal ook morgen zo zijn. Door het werken, kloppen en timmeren op zolder is er een karrevracht rotzooi naar beneden gekomen, in de living en de keuken. Het stof maakte ook allerlei spinnewebben zichtbaar. Dus ben ik vandaag en morgen bezig met het afschrobben van de plafondplanken en -balken, vegen, stofzuigen, poetsen, de ene na de andere vuilniszak vullen. Maar vanavond even niet. He b eens lekker voor mezelf gekookt en zit nu met een glas armagnac te computeren. Met rechts van mijn laptop de i-pad, want daar draait al enkele maanden het spelletje Tropical Island HD op. Huisjes bouwen, boompjes planten, geld incasseren en voort investeren. Ach, ik heb ook mijn rechten. Morgen mijn laatste dag hier.

Voor het thuisfront

2011-09-23T16:34:00.004+02:00

Vanmiddag was de stucadoor klaar met de garage. De kleur is op dit moment nog donkerrood. Dat komt omdat het zand van Saint-Pompon veel oker bevat. Honderd jaar geleden waren er nog twee okermijnen hier, dat wil wat zeggen. Over enkele dagen, wanneer de mix van zand, kalk en witte cement opdroogt, zal de kleur veel lichter worden. Maar dat maak ik dan voorlopig niet mee, zondagochtend vertrek ik weer richting noorden.
Ook hierbij een foto als bewijs dat het isoleren van de zolder al flink opschiet. Tegen Frédéric zei ik dat ik een foto maakte "pour mon avocat". Daar schrok hij oprecht van.

Brandgevaarlijk

2011-09-22T11:07:00.003+02:00

Tijdens de werkzaamheden op zolder heb ik de spotjes eens goed bekeken die in het plafond zijn ingebouwd. Ik schrok me een aap. In de spots is een hele massa vuil gekomen, dode wespen en houtsplinters. Bij de temperatuur die een spot haalt, is het niet ondenkbaar dat alles in de fik gaat. En een middeleeuws huis dat in de fik gaat, gaat ook ècht in de fik. Alle spots heb ik nu verwijderd, ze worden verruild voor opbouwspots. Wel zo veilig. De inbouwdingen heb ik inmiddels kunnen gebruiken in het nieuwe plafond van de badkamer, daar waar geen brandgevaar is.
Inmiddels werken de dappere bezetters door.

Oorlog

2011-09-21T16:16:00.002+02:00

Het lijkt hier in saint pompon of de oorlog is uitgebroken. De klok lijkt negen jaar teruggezet, het moment dat we met de verbouwingen begonnen. De stucadoor is vandaag begonnen met de buitenmuur van de garage. Ik wist dat ikzelf rotzooi kon maken, maar zijn chaos overtreft alles. Ook vandaag begonnen is Frédéric, met het isoleren en beloopbaar maken van de zolder. Bij elke hamerslag dwarrelt er een partij stof naar beneden, vooral antiek stof, gemengd met dode wespen en ondefinieerbare lijkjes van weleer. Vandaar dat ik haasje repje de meubelen bij elkaar heb gezet, overdekt met plastic.
Maar nu komt het. Uit balorigheid en omdat het toch al zo'n rotzooi was, heb ik onze badkamer helemaal gesloopt. Ik was er nooit echt tevreden mee. Bovendien was er ooit een lekkage door een kapotte dakpan en dat liet onuitwisbare sporen na. Ook zag ik het wel zitten om een flinke inbouwkast te maken voor wc rollen, medicijnen, pleisters en ander ongerief. De muur is dik genoeg, daar kan wel een half metertje af. Alles is gesloopt, ik kan nu vanuit mijn bed naar de wc kijken. Hoe moet ik dit in hemelsnaam oplossen, zondag vertrek ik weer. Dat wordt op zijn minst niet meer slapen, volgende maand komt Carine naar hier en die rotzooi kan ik haar niet aandoen. Ach, ik mag nu wel klagen, maar het is als tijl uylenspiegel het al zei: ik heb het aan mezelf te danken. Af en toe (vaak zelfs) doe ik in een spontane opWelling dingen waar ik binnen de vijf minuten spijt van heb. Te laat. Achteraf gelukkig maar, want anders had ik minder ver in het leven gestaan. Jezelf het vuur aan de schenen leggen, het is een onmiskenbaar deel van mezelf.
Morgen wat foto's van de chaos. Maar nu eerst timmeren, gipsplaten schroeven, muren en plafond bezetten, spots inbouwen en behangen.
Had een dag maar 240 uur, dat zou al schelen.

Tuyau (2)

2011-09-21T09:16:00.001+02:00

Een volger merkte terecht op dat de tuyau niet altijd ongevaarlijk is, een waarschuwing is daarom wel op zijn plaats. Kijk hem nooit recht in de ogen, want dan kan hij wel eens keihard gaan spuiten.

Tuyau

2011-09-19T23:48:00.003+02:00

Vorige week beschreef ik de twee slangen die je in Frankrijk tegen kunt komen, vandaag mag ik daar een derde aan toevoegen: de tuyau. Vanochtend had ik er eentje in mijn hand, zie foto. Het is moeilijk om deze slang te omschrijven, want hij kan uiteenlopende kleuren hebben, dik zijn of dun en zeer lang zijn of slechts kort. De meeste kans om hem tegen te komen, heb je in zomerse tuinen en op rommelige boerenerven, terwijl hij zich ook graag op vuilnisbelten (déchetteries) ophoudt. Gelukkig is hij volkomen ongevaarlijk en laat hij zich graag beetnemen.

Wachten op onweer

2011-09-19T09:05:00.005+02:00

Zaterdag zeiden alle dorpelingen dat er morgen (zondag) onweer zou komen. Ze zeiden dat met blijde gezichten. Waarom blij zijn met onweer? Dat heeft te maken met de walnoten. In de Périgord Noir staan honderdduizenden notenbomen, ze vormen een belangrijk onderdeel van elke boerenexploitatie. Op dit moment hangen de noten nog bijna allemaal aan de boom, het vruchtvlees rondom is al bruin aan het worden. De boeren weten dat juist op dit moment één flinke onweersbui voldoende is om alle noten van de bomen te laten vallen. Nu de wijnoogst binnen is en de boeren relatief weinig te doen hebben, wacht men op hét moment. Zondag was er echter helemaal geen onweer, het was wishfull thinking geweest.
Waar gaan trouwens al die noten naartoe? Vooral naar de coöperatie Cerno in Cénac. Wat die er mee doet? Een groot gedeelte wordt gewoon gedroogd. Nadat de bast machinaal kapotgeslagen is, wordt het binnenwerk al dan niet vermalen en gaat dat hoofdzakelijk naar de foodindustrie. Van de slechtste kwaliteit wordt olie gemaakt, de allebeste noten behandelt men nog steeds met huisvlijt. Vele boerenfamilies houden zich daar in de donkere wintermaanden mee bezig. De noot krijgt een tikje met een houten hamer, zodanig dat het gehele binnenwerk keurig intact blijft. Dat noemen we cerneaux, een relatief duur product.

Bloemenhulde

2011-09-14T11:21:00.003+02:00

U weet dat we in juli ons gerestaureerde balcon inhuldigden met een groot dorpsfeest. Ditmaal is er weer een klein stapje gezet, namelijk de vervanging van de betonnen bloembak bij het slaapkamerraam door een eikenhouten exemplaar. Het ging me te ver om alweer een dorpsfeest te geven, dus heb ik het ding een bloemenhulde gebracht met prachtige blauwe asters.

Disneyworld

2011-09-14T08:48:00.000+02:00

Orlando, Marne-la-Vallée, de kitscherige Disney droomwereld waarin je zowel muizen als eenden kunt laten praten en waarin de wolf nimmer een biggetje te pakken krijgt, kom je op diverse plaatsen tegen, zelfs de Chinezen schijnen al zoiets aan het bouwen te zijn. Dat is allemaal klein bier vergeleken met wat er in Saint-Pompon gebeurt. Enkele dorpelingen vinden dat we in de vaart der volkeren moeten worden opgenomen, dus plakken ze het volledige dorp dicht met kitsch. Over het droogstaande riviertje de Mandalou heeft men een nepbruggetje gebouwd met een fiets erop, terwijl er al vier echte bruggetjes waren. De bedding van de Mandalou is voorzien van glimmend plastic die aan naïevelandschapschilders het idee geven dat er wel degelijk water stroomt. Maar ook zijn er enkele levensgrote poppen neergezet die je met hun mismaakte koppen aanstaren. De waterafloop van het dorpsfonteintje is herbouwd in authentieke bamboe. De muren van de twaalfde-eeuwse kerk is van flikkerende feestverlichting voorzien, want ook de Notre Dame heeft zoiets. Wat het meest opvalt, is dat het hele dorp vol oude fietsen staat, dit als onderzetters voor geraniums. De dorpelingen inschattend, zullen de vele tientallen fietsen blijven staan als de geraniums verwelkt zijn.
Over smaak valt niet te twisten, iedereen vindt het zijne/hare mooi. Maar er zijn snetverdemme grenzen. Wansmaak, dat is wat anders. Daar wil ik graag over twisten. Toen ik hier voor het eerst kwam, vond ik dat de mensen best wel een portie zelfvertrouwen konden gebruiken. Ik heb er dan ook alles aangedaan om dat vertrouwen te stimuleren. Stel dat ik op dit moment heel toevallig voor het eerst in Saint-Pompon belandde, zou ik dan op slag verliefd worden en meteen een huis willen kopen? Ik denk het niet. Anno 2011 zou ik snel zijn doorgereden naar het eerstvolgende dorp. Daarin is de keuze ruim, want zowel Daglan, Saint-Laurent, Prats-du-Périgord, Bouzic, Besse als Campagnac zijn eerstvolgend. Ik zou keuze genoeg hebben gehad.

Rampeau

2011-09-13T08:39:00.000+02:00

De oudjes waren zondag tijdens de kermis fanatiek bezig met iets dat ze "rampeau" noemden. Enkele kruiwagens zand worden op straat neergekieperd, de ballen worden van zolder gehaald, enkele strobalen worden ter bescherming van de leefomgeving neergezet. Omdat de strobalen onvoldoende soelaas bieden tegen het overjaarsehormonenballengeweld worden de raamluiken van de buren even uit hun sponning gehaald en tegen de strobaal gezet. Het feest kan beginnen, geduldig wacht iedereen op zijn beurt.
In het zand zijn drie houtjes neergezet, door de autochnonen "pylons" genoemd. De bedoeling is om met een houten bal de drie pylons tegelijkertijd te vellen. Een soort van bowling avant la lettre dus. Oprecht geïnteresseerd stelde ik diverse vragen. Hoe werkt de puntentelling? Elke pyloon is één punt. Maar als je er drie tegelijk te pakken hebt? Ah, dat is meer. Hoeveel meer? On ne sais pas exactement. Vijf punten? Oui. Tien misschien? Ah oui. En dan: tot hoe ver gaan de punten? Wanneer is iemand winnaar? Bij deze vraag keken de Pomponnais naar me of ze water zagen branden. Tsja, daar had men geen antwoord op, niemand had zich ooit die vraag gesteld. Tot we er genoeg van hebben, zei de een. Tot we dorst hebben, zei de ander. Rampeau speel je niet om te winnen of te verliezen, rampeau speel je voor de gezelligheid. Punten zijn van geen belang. Ze zijn zelfs hinderlijk, want iemand moet ze bijhouden en dat loopt altijd verkeerd af.
Echte kermisspelen, ik ben er jaloers op. Het zijn geen dingen die geld kosten, zelfs zitten er geen batterijen in. Gewoon zelfgemaakte houten ballen, enkele stokjes, een paar kruiwagens zand en een strobaal. En niet te vergeten een soort hark zonder tanden om het zand glad te strijken. Wellicht zijn de attributen een paar honderd jaar oud. Met kermis komen ze tevoorschijn. Was het maar vast volgend jaar.

Vrouwen in mannenkleding

2011-09-12T18:28:00.007+02:00

Zondag berichtte ik u over de kermis die ik plotseling in Saint-Pompon aantrof. Omdat ik van de teringherrie niet kon slapen, ging ik met de camera op pad om u verslag te doen.
U zult het niet willen geloven, maar van de zes stands die de kermis telt, zijn er drie met botsauto's. Drie nota bene, dat zie je zelfs in Antwerpen of Tilburg niet. Wellicht heeft het beruchte Franse puntenrijbewijs een Sehnsucht op gang gebracht, alle autootjes waren de hele middag bezet, er was zelfs een rij wachtenden. Een munt in het gleufje stoppen en dan je buurman rammen, het zit bij de mens ingebakken. De drie andere stands betroffen het hengelen naar plastic eendjes waarbij je altijd hetzelfde wint, het van dichtbij schieten op balonnen zonder ze te raken en een draaimolen voor de kleinsten. Maar er was ook een tent en daar waren mensen aan het dansen. Echte volksdansen met echte muziek. De drie muzikanten hadden aan kleine accordeon, een Franse doedelzak en een snaarinstument dat jammerlijk geluid maakt door aan een molentje te draaien. Zeer authentiek allemaal. Ook de klederdracht van de dansers was authentiek. Het viel me op dat bijna de helft van de vrouwen mannenkleding droeg. Dat heeft niets met sexuele afwijkingen te maken, het is een kwestie van pragmatische oplossingen zoeken voor het mannentekort. De traditie van dansende vrouwen in mannenkleding schijnt in de eerste wereldoorlog te zijn ontstaan, dit om voor de hand liggende reden.

Naar bed en binnen vijf minuten weer op

2011-09-11T15:13:00.004+02:00

Vannacht heb ik de reis naar het zuiden gemaakt. Dom was dat ik na drie uur slapen dacht helemaal fit te zijn. Nee dus. Al ter hoogte van Arras moest ik op de parking een dutje doen. Vervolgens vechten tegen de slaap tot bij Orléans. Daar weer een dutje. En zo ging het verder. U begrijpt dat ik blij was dat ik eindelijk het eerste verkeersbord Saint-Pompon zag. Toen was het niet ver meer. In mijn dorpje bleek dat men op het marktpleintje een heuse kermis aan het opbouwen was. De auto dus op een kilometer afstand geparkeerd, gelukkig heeft mijn koffertje van die wieltjes onder zich. Nooit eerder geweten waar die
voor dienden. Nu dacht ik de tekort gekomen slaap eventjers in te halen. Nee dus. Welgeteld vijf minuten nadat ik mezelf dapper naar het bad had verplaatst, brak de pleurus uit. Een godvergergeten herrie ging door het dorp galmen, vermoedelijk afkomstig van de botsautootjes. De brave man heeft niet alleen een draaitafel, ook een microfoon. Met allebei lijkt hij geboren te zijn. Dat schiet niet op, dus heb ik de moed opgegeven en me weer uit bed geworsteld.
Een kermis met botsautootjes, nota bene in Saint-Pompon, hoe verzinnen ze het! Hier wonen 4 kinderen, 8 honderdjarigen, 20 negentigjarigen, enzovoort. Momenteel ben ik hier een van de allerjongsten. Wie in hemelsnaam gaat er in een botsautootje zitten? Buurvrouw Madame Fargue misschien? In haar jeugd bestonden nog geen auto's, dus kan dat best wel spannend zijn.

Ooit moet ik nog eens een column schrijven over kermisgeluiden. Die klinken namelijk op de Sinksenfoor van Antwerpen exact hetzefde. Zouden die lui allemaal familie van elkaar zijn? In elk geval doen ze inkopen bij dezelfde platenfirma.

Morgen terug naar Saint-Pompon

2011-09-09T08:58:00.003+02:00

Vanavond vroeg naar bed en dan tegen een uur of twee opstaan. Een pot koffie met mijn traditioneel sudokootje en dan de auto in, op weg naar het zuiden. Vóór zeven uur ben ik dan Parijs voorbij en omdat er in het weekend geen vrachtverkeer op de Franse wegen rijdt, heb ik de weg bijna voor me alleen. Ditmaal ga ik niet met de SSR, maar met de Avalanche. Ik moet volgende week namelijk met bouwmaterialen sjouwen en dat kan beter met een werkpaard.
Volgende week staat er veel op het programma. Op de 15e is de druivenpluk. Verder heb ik Christian beloofd dat ik een binnenmuur in zijn huis zal slopen. Dit als tegenprestatie voor het gebruik van zijn bulldozer. Als het goed is, begint Frédéric met de zoldervloer. Dat is eenderde van het totale huisoppervlak, tot nu toe onbenut.
Maar vooral ga ik naar Saint-Pompon om me op te sluiten. Ik moét namelijk nog een volledig boek schrijven en de deadline nadert. Voor dat boek kreeg ik al een half jaar geleden de opdracht, maar die liet ik voor wat het was. Ik kan namelijk alleen presteren onder hoge druk.

Dit is m'n Avalanche. Als u die op het marktpleintje ziet, ben ik thuis. Kom gerust langs voor een glas.

Met Jean-Pierre Marielle

2011-09-08T11:49:00.003+02:00

Gisteren was onze Franse redacteur Philippe op bezoek bij de beroemde chef Marc Meneau. Daar was toevallig ook acteur Jean-Pierre Marielle aanwezig, een huisvriend van de chef. Philippe mocht voor de foto bij de acteur op schoot.

Voir mon autre blog pour le Mérite Agricole de Carine

2011-08-26T10:40:00.001+02:00

Transhumance

2011-08-23T14:09:00.003+02:00

Wanneer kuddes schapen of geiten massaal naar een ander gebied worden overgebracht, spreekt men van transhumance. Meestal gaat het over de kuddes die 's zomers in de bergen leven en 's winters beneden. Beroemd is de transhumance van Sisteron, waarbij vele tienduizenden dieren betrokken zijn. Vroeger was ook de transhumance beroemd waarbij de schapen uit de Pyreneeën naar de Médoc werden gedirigeerd. Daar aten ze na de oogst alle loof van de wijngaarden terwijl ze in ruil mest produceerden. Dat is helaas vergane glorie, al dat autoverkeer maakt langeafstandsverplaatsingen (scrabble!) onuitvoerbaar. Saint-Pompon heeft zijn eigen jaarlijkse transhumance. Dat stelt allemaal niet veel voor, feit is dat er dan weer aanleiding voor een feestmaaltijd is.

De couleuvre, vriend van de tuin

2011-08-14T15:31:00.007+02:00

L'Ami du potagier, zo wordt de couleuvre genoemd. Het is een slang met een vervaarlijk uiterlijk die zich overal in Zuid-Frankrijk ophoudt. Maar geen nood, het is een vriendelijke slang. Als een groententuin met een muur is omringd of een stapeltje stenen heeft, kun je er vrijwel zeker van zijn dat er een couleuvre huist. Elke Franse tuinliefhebber is daar blij mee, want het dier eet alle plagen van Egypte. Muizen, ratten, slakken, emelten, niets ontsnapt aan zijn aandacht. Snel zul je het dier niet zien, het is bang van mensen. De slang is zeer gevoelig voor trillingen in de grond die hem waarschuwen, rap kiest hij een schuilplaats. Sommige mensen vertellen wel eens dat ze in het gras een enorme dode slang hebben zien liggen, die slang was niet dood. Want dat is het enige wapen dat de couleuvre heeft: zich voor dood houden. Bij de meeste mensen breekt het angstzweet uit, alleen al als ze het woord "slang" horen. En als dat ding ook nog eens een meter of twee lang is, gaan alle haren overeind. Niet nodig, zo gezegd is het een lief en nuttig dier. Met veel geduld kun je er als tuinman zelfs voor zorgen dat hij uit je hand komt eten.

Het wil helaas niet zeggen dat alle Franse slangen vriendelijk zijn, er bestaat ook nog zoiets als de adder. Gelukkig voor mij weten zefs de oudste Pomponnais (inwoners van Saint-Pompon) me te vertellen dat ze rond het dorp nog nooit een vipère hebben gezien. Er zijn streken in Frankrijk waar de adder in grote getale anwezig is. Een fenomeen is de Mont Brouilly, een met wijngaarden bedekte heuvel in de Beaujolais. Op die heuvel zijn duizenden adders te vinden, reden waarom diverse ambachelijke alcoholstokers in die regio hun flessen met adder vullen. Ook in de Auvergne komen veel adders voor.

De couleuvre zal niet snel bijten. Doet ie dat wel dan is er niets aan de hand, gewoon even AUW zeggen. Een beet van de vipère kan echter dodelijk zijn, meteen naar het ziekenhuis dus. Maar ja, als slangenleek weet u niet altijd door wie u gebeten wordt, de slang heeft geen visitekaartje. Of wel? Jawel, want beide soorten hebben hun eigen typische kenmerken.
De couleuvre heeft een ovale afgeronde kop, de adder een spitse. De couleuvre heeft ronde oogpupillen, de adder vertikale streep-pupillen. De coleuvre heeft twee grote vlekken op zijn kop, de adder meerdere kleine vlekken. De couleuvre heeft gewone tandjes, de adder uitklapbare giftanden. De adder wordt vaak niet groter dan 50 cm, hooguit 75 cm. De couleuvre kan twee meter lang zijn.

Loopt u met grote voetstappen rond dan zal elk soort slang zich verstoppen. Steek echter nooit uw hand tussen de stenen om dat lieve bloemetje te plukken, ook niet in de Périgord.

Mérite Agricole voor Carine

2011-08-14T10:14:00.007+02:00

Ik ben heel erg trots op mijn Carine, want aanstaande woensdag wordt aan haar de Mérite Agricole uitgereikt, de hoogste onderscheiding die Frankrijk op het gebied van landbouw kent. De onderscheiding zal namens de Franse minister van landbouw worden uitgereikt door monsieur Hirondel, landbouwattaché van de Franse ambassadeur in Brussel. Dat zal gebeuren op ons redactiecentrum te Schilde. We maken er een groot feest van en verwachten circa 200 mensen.
Voor Carine is het een kroon op haar werk. Al vijftien jaar is ze uitgeefster van Culinaire Saisonnier, Pâtisserie&Desserts, Saisonnier France, KoksKoerier en Pastry in Europe, magazines die in meer dan 70 landen verschijnen. In al die tijd, zo oordeelt de Franse minister, heeft ze enorm veel voor de promotie van Frankrijk betekend.
In september, wanneer we weer voor enkele weken in Saint-Pompon zijn, zal ook ons dorpje delen in de feestvreugde. We willen dan in Saint-Pompon een uitgebreide receptie organiseren, zo mogelijk bijgestaan door alle sterrenchefs uit de Périgord. Dubbel feest dus.

Eergisteren feliciteerde de Belgische minister-president Yves Leterme haar hoogstpersoonlijk. Het is zeer uitzonderlijk dat een Belgische vrouw de Mérite Agricole ontvangt.

Ondergrondse woning

2011-08-10T13:35:00.005+02:00

Op de dag dat we zouden vertrekken, sprak ik een boer die de lokatie van een bijzonder bouwwerkje kende: een ondergrondse refuge. Dat zijn bouwwerken waarin men kon vluchten als er een bende struikrovers naderde. Zelfs toen ik de precieze lokatie wist, kon ik de ingang maar moeilijk vinden. Maar daar was het dan, een in de rotsgrond uitgehouwen trapje en een gat waar ik nauwelijks door paste. Ik kwam in een onderaards kronkelgangetje terecht dat uitmondde bij een kamer. Omdat ik alleen maar een aansteker bij me had, kon ik nauwelijks iets zien. Maar wel ontdekte ik in de kamer een uitgehouwen trapje dat naar een lagere verdieping leidde. Daar moest ik een ondergronds stroompje oversteken. Verder ben ik met mijn aansteker niet geraakt, het gas was op en op de tast moest ik een uitweg zoeken. De volgende keer Saint-Pompon, daar verheug ik me nu extra op. Voorzien van het nodige licht plus de metaaldetector zal ik dan weer afdalen, lunchpakketje bij de hand. Dit is niet zo maar een refuge, dit is ongetwijfeld een woonhuis geweest. Het zal eeuwenlang onderdak hebben geboden aan families die zich geen bovengronds huis konden permitteren. Families die zich met veel geduld en weinig of geen gereedschappen een weg door de rotsen baanden en zelfs de tijd en het fatsoen hadden om keurige traptreden voor mij te houwen. Wie weet wat ik er nog tegenkom...

Onze afscheidsprocedure

2011-08-09T15:38:00.008+02:00

We zijn inmiddels alweer een week terug in het noorden, ik heb u nog niets verteld over onze afscheidsprocedure die in werking treedt telkens als wij Saint-Pompon verlaten. Ons ritueel is ontstaan toe wij, lang geleden, een bezoek brachten aan een adembenemend middeleeuws kerkje. Enkele uren na dit bezoek vonden wij in Saint-Pompon het huis dat we kochten. Toeval? Gods hand? Ik weet het niet. Nu ben ik allesbehalve gelovig, Gods hand zal ik niet snel ergens in ontdekken. Maar ook ongelovigen hebben blijkbaar hun rituelen nodig, ze geven een goed gevoel.

Elke keer opnieuw als de gas-, water- en stroomkraan zijn dichtgedraaid, de bagage is ingeladen en we afscheid nemen van Saint-Pompon, maken we op weg naar het noorden een omweg van 35 kilometer. Het is niet logisch, ik weet het. We rijden dan naar het dorpje Montferrand-du-Périgord. Net buiten dat Anton-Pieck-plaatsje ligt een begraafplaats waarin zich een klein kerkje bevindt. Het moet onnoemelijk oud zijn, minstens duizend jaar. De zeer dikke muren maken dat het bouwsel van binnen veel kleiner is dan de buitenkant. Er zijn prachtige muurschilderingen en hoewel de tand des tijds ze danig heeft aangetast, zijn ze nog goed te zien.
Voor twee euro koop je hier een kaarsje om dat met je eigen intenties te laten branden. Het bedragje deponeer je in een gleufje in de muur. Wij laten elk een kaarsje branden uit puur geluk. We beseffen maar al te goed dat we bofkontjes zijn, maar wie moet je daarvoor bedanken? We hebben weer een fijne tijd gehad. Zonder ongelukken, zonder ziektes. Bedankt. Hier is een klein kaarsje als bescheiden tegenprestatie. Ja, daar voelen we ons goed bij. Een vakantie sluit men in waardigheid af.

Wilt u dit magnifieke kerkje bezoeken? Volg dan in Montferrand de bordjes Chapelle St.Christophe.

Vandaag sniksnik

2011-07-31T09:17:00.000+02:00

Sniksniksnik, vanmiddag keren we weer terug naar het noorden, het werk roept. Op de trap staan de laatste restanten van een zondig leven. In de poubelle ermee. Naar de déchetterie ermee.

Hospitalis de Sancto Pomponio

2011-07-30T15:12:00.004+02:00

Meerdere gebouwen in Saint-Pompon getuigen van een rijke historie. Kijk maar eens naar het ziekenhuis uit de dertiende eeuw. Hospitalis de Sancto Pomponio wordt in diverse geschriften genoemd, voor het eerst in een testament uit 1269. Het ziekenhuis, onder controle van de monniken van Cadouin, bestond uit twee grote zalen (1e en 2e etage). Op de voorgevel is een zonnewijzer uit 1784 te zien. De dakpartij is monumentaal, van binnen lijkt het een omgekeerd schip.
Gezien de onvoorstelbare armoede, epidemieën, onhygiëne en het eenzijdig dieet (kastanjes) zal het er vroeger druk zijn geweest.

Het gebouw is ernstig vervallen, er woont slechts een familie verwilderde katten en kwajongens stoken er een vuurtje. Jammer. Waarom doet Bâtiments de France hier niets aan?

Het gebouw, eigendom van schilder Herdin, staat op marktplaats.nl te koop voor het luttele bedrag van 50.000 euro. Maar denk erom, om het bewoonbaar te maken, zult u minstens een ton kwijt zijn. Maar ja, dan woon je wel in een 13e eeuws ziekenhuis en dat kan niet iedereen zeggen...

Humor verboden

2011-07-28T07:47:00.005+02:00

Gisteren was het rommelmarkt in Saint-Pompon. Om onze stand wat op te fleuren, had ik een kapotte tuinstoel voorzien van een tekst die aangaf dat dit de stoel van Napoléon Bonaparte was. De prijs die ik voor de stoel vroeg, was dan ook aan de pittige kant. Dat gold ook voor mijn oude pantoffels die ik aanbood als geweest zijnde van Lodewijk de veertiende.
Wat bleek? De Fransen konden daar bepaald niet mee lachen. Het is gewoon een oude stoel, zeiden ze. Het zijn gewoon oude pantoffels, opperden ze. De prijzen waren véél te hoog, beweerden ze. Was die stoel wel van Napoléon, vroegen ze. Volgens een pientere passant kon de stoel onmogelijk van Napoléon zijn omdat er schroefjes in zaten van een latere datum. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Al met al heb ik er gisteren heel wat last mee gehad. De mensen uit andere landen moesten op z'n minst glimlachen over de pantoffels en de stoel. Maar niet de Fransen! De zuurpruimen.

En toch was de vide-greniers voor ons een eclatant succes, onze omzet (chiffre d'affaires) was maar liefst twaalf maal die van vorig jaar. Niet dat het in euro's veel uitmaakt, twaalf maal nul is nog steeds ongeveer nul. Maar toch.

Plosteling, op een onbewaakt moment, fluisterde iemand uit het publiek: "Citroen!" Onmiddellijk had ik het routineuze antwoord paraat: "Komkommer!". Op deze merkwaardige manier maakte ik kennis met mijn collega-blogger Bas uit Marminiac waarover ik u vorige week berichtte.

Laatste klusje geklaard

2011-07-26T16:11:00.003+02:00

Hopla, alweer een klusje geklaard. Onze garage, die als een apart gebouwtje links van ons huis ligt, was vroeger eigendom van de baron. Hij gebruikte het alleen 's zondags, om zijn koets te stallen bij zijn kerkbezoek. Na de tweede wereldoorlog heeft iemand er een verdieping opgezet om er een naaiatelier in te vestigen. Dat is nu onze slaapkamer, heel groot en met een prachtige kastanje parketvloer uit die tijd. Helaas zijn de buitenmuren bezet met een betonachtig materiaal, het is onmogelijk om dat te verwijderen. Vandaar dat ik er voor heb gekozen om de muren te gaan bezetten op de ouderwetse kalk-manier. "Crépi à l'ancienne" noemt men dat. Dat wil ik in september gaan doen. Het voorbereidend werk was best wel zwaar: het beton rond de deur wegkappen en de oude balk weer tevoorschijn toveren. Dat klusje is nu geklaard en daarmee neem ik voorlopig afscheid van mijn bouwmaterialen en gereedschappen. Zondag is de vakantie afgelopen en rijd ik richting noorden, juist nu het prachtig weer is geworden. Terugblikkend heb ik deze zomer onvoorstelbaar veel kunnen doen en dat geeft een tevreden gevoel.

Morgen, woensdag, is er nog een belangrijke dag: de jaarlijkse vide-greniers, de rommel- en antiekmarkt van ons dorp. Eens kijken of we dit jaar onze omzet kunnen verdubbelen, vorig jaar zat er 14 euro in de kas. Aan mijn rommel zal het niet liggen, daar heb ik genoeg van...

Honinglolly

2011-07-26T07:50:00.003+02:00

Hoewel me dat door de blogbeheerder elke dag gevraagd wordt, wil ik mijn blogs niet bezoedelen met reclameboodschappen, pop-ups of ander ongerief. Af en toe echter voel ik de behoefte om een producteur of marchand in het zonnetje te zetten. Zoals vandaag.
Bezoekt u op zaterdagavond de Marché Gourmand van Saint-Pompon, koop dan eens een lekkere pot honing van de familie Cavagne die altijd naast de telefooncel een standje heeft. Tevens kunt u daar voor de kinderen terecht voor een honinglolly die niet te versmaden is.

Een kleine overwinning

2011-07-25T07:54:00.003+02:00

Als uitgever van culinaire boeken en tijdschriften voer ik in de lage landen al vele jaren strijd tegen de smaakverloedering. Vroeger was dat een strijd tegen windmolens, de laatste jaren krijg ik gelukkig steeds meer medestanders. Ik vind dat het gedaan moet zijn met de veelal chemische rotzooi waarmee onze voeding "op smaak" wordt gebracht. Dat ik inmiddels al heel wat heb bereikt, blijkt onder andere uit het feit dat een voedingsgigant als Unilever de overschakeling maakt naar pure grondstoffen, zonder smaakversterkers en onnatuurlijke ingrediënten. Ik voerde daar met de reus vele gesprekken over. In onze Franstalige uitgaves heb ik die strijd nooit hoeven voeren, simpelweg omdat de Fransen van huis uit begrijpen dat je met je eten niet moet rommelen. Er is echter één grote uitzondering en daar richt ik voortdurend mijn pijlen op: chemisch truffelaroma. Het is door die rommel al zover gekomen dat bijna niemand meer weet hoe een echte truffel smaakt.

Het begon allemaal in Italië, waar men ontdekte dat je één van de vele smaakmoleculen van truffel eenvoudig uit afval van de petrochemische industrie kunt halen. Wat de Italianen daarmee doen, heb ik al diverse keren met eigen ogen gezien. Chinese truffels (die uiterlijk veel op de Périgord truffel lijken maar totaal geen smaak hebben) worden in China gekocht voor 12 euro per kilo. Dankzij het truffelaroma kunnen ze die Chinese knolletjes verkopen voor een kiloprijs van 1200 euro. Nu lopen er niet alleen in Italië crimineeltjes rond, ook in Frankrijk en ook in de Périgord. Ik ken één bekende truffelwinkelier in de buurt die voor zijn gemanipuleer al enkele malen in de gevangenis zat. Dus... koopt u truffels, dan zouden dat best wel eens opgepepte Chinese aardappelen kunnen zijn.

Wat u nooit maar dan ook NOOIT moet kopen, is truffelolie. Daar zit namelijk geen gram natuurlijks in, hoe luxe en hoe duur de flesjes ook mogen zijn. Truffelolie is pure chemie, je ruikt het spul al op afstand.

Het truffelaroma wordt niet alleen gebruikt door truffelcrimineeltjes, ook anderen hebben die troep ontdekt. Zo is er in de Périgord een firma die aperitiefdrankjes op de markt brengt, één van zijn producten heet Apéritif à la Truffe. Volstrekt chemische troep. Ik kon en wilde niet accepteren dat dit spul mijn authentieke dorpje Saint-Pompon besmet. In ons dorpscafé Chez Bruno was het truffelaperitief te koop. Ik heb Bruno de achtergronden uitgelegd en vervolgens hebben we de fles samen leeggegoten. Het was vervolgens aan mij om een viltstift te pakken en het woord "truffe" fanatiek door de krassen. Ik besef het, binnen een wereldwijde strijd is dit een overwinning van weinig betekenis. Maar toch is alweer één dorpje van de ondergang gered. Mijn dorpje.

Gekkebekkenconcours

2011-07-24T12:40:00.002+02:00

Gisterenavond, op de Marché Gourmand in Saint-Pompon, was er volop animatie. Niet alleen de DJ en een vuurspuwer deden hun best, ook werd er een gekkebekkenconcours gehouden. Op de eerste plaats eindigden ex aequo enkele Nederlandse toeristenmeisjes waarvan de namen me ontschoten zijn. Volgend jaar zullen deze twee hun titel moeten verdedigen.

De Engelsen

2011-07-23T13:10:00.004+02:00

In heel Frankrijk vormen de Engelsen een groep apart. Dankzij hun sterke pond destijds konden ze met de overwaarde van hun Engelse huis een leuk Frans stulpje kopen. Hun pensioen of spaargeld had in Frankrijk een veel hogere koopkracht dan aan de overzijde van the Channel. Het wemelt ervan. Ik ken in en rond mijn dorpje diverse Engelsen die hier al tien, twintig of méér jaar wonen, het is opmerkelijk dat geen van hen één woord Frans spreekt. Of het moet bij hoge uitzondering op de Fransman lijken die Engels spreekt: je verstaat er absoluut niets van. Ik denk dat Engelsen te veel tanden hebben om Frans te kunnen spreken. Engelsen hokken allemaal bij elkaar, ze vormen een volstrekt eigen gemeenschap. In ons dorp komen ze elke vrijdagmiddag bij elkaar en praten dan in allerlei dialecten die ze merkwaardigerwijze van elkaar lijken te verstaan, van Northumberlands tot Cockney en van naäap-landlords tot Landsends.
Van de Engelsen hoor ik vaak dat ze spijt hebben dat het land niet op tijd in de Euro is gestapt. Enkele jaren geleden maakte het pond een vrije val, waardoor de English in Frankrijk ineens arm werden. Velen zijn weer naar Engeland vertrokken, hun huizen staan te koop. Degenen die hier gebleven zijn, hebben meestal wat avonturiersbloed in zich en moeten weer werken voor de kost. Ze richten een knutselbedrijfje op, handelen in oud ijzer of willen het gras voor je maaien en je zwembad onderhouden.

Het wil wel zeggen dat er momenteel een overvloed aan huizen te koop staat. Helaas zijn die meestal veel te duur en bovendien op Engelse wijze verbouwd. Dat wil bijvoorbeeld zeggen dat ze plastic ramen en deuren hebben en dat in de woonkamer een Engelse schoorsteen is gemetseld. Het beste wat je dan kunt doen, is de pin uit een handgranaat trekken en het projectiel naar binnen gooien.

Dat veel Engelsen zijn opgestapt, vind ik eigenlijk wel jammer. Ze zijn namelijk altijd vriendelijk, uitbundig en open, ze genieten van het leven en zijn oprecht geïonteresseerd in anderen, iets waar je de Fransen moeilijk op kunt betrappen. Voor mij vormen de Britten echt wel een meerwaarde in ons dorp.

Het massale vertek levert echter enkele voordelen op. Zo zijn er veel minder hondjes en dat vind ik wel tof. Bovendien is de Périgord met het vertrek van vele Engelsen een beetje verlost van nóg een plaag. De Engelse dametjes met strohoedjes die in zichzelf het talent ontdekten om naïeve landschapjes te schilderen, om potten te bakken met klaproosjes erop, of om te macrameën per vierkante meter, die zitten weer aan de andere kant van de plas. De souvenirs die de toeristen kopen, zijn niet meer van Engelse makelij, doch onvervalst Chinees. Tot en met de truffels.

CITROEN EN KOMKOMMER

2011-07-20T22:38:00.007+02:00

Vanmiddag was mijn oudste kleindochter Cleo (7) bij ons en daarbij ontstond een onverwacht groot probleem. Het had te maken met twee zeer gewaardeerde wonderen der natuur, de één ovaal en geel, de ander groen en langwerpig.

Mijn grote geheim
Wie wist ervan? Eigenlijk bijna niemand. Carine wist het uiteraard, ik kon het onmogelijk al die jaren voor haar verborgen houden. En mijn dochter Nathalie wist het. Dat komt omdat ze me ooit betrapte. Ze beloofde me toen plechtig om er nooit met iemand over te praten. Dat is inmiddels alweer twintig jaar geleden en inderdaad heeft ze er nooit over gesproken, zelfs niet met Geert.
Van alle geheimen die ik met me meedraag, is dit het grootste geheim. Ik kan me niet voorstellen dat buiten Carine en Nathalie iemand mijn geheim kent. Daar is nu verandering in gekomen omdat ik mijn mond voorbij praatte op een onbewaakt moment. Voortaan kent ook mijn kleindochter Cleo mijn geheim. Het wordt tijd voor mijn coming out en dan doe ik dan ook maar meteen voor de hele wereld.

Dat ik mijn mond voorbij praatte tegen Cleo dat kwam omdat zij een woord zei. Ze zei "Citroen!" Daarop antwoordde ik spontaan en zonder er bij na te denken "Komkommer!" Tsja, toen moest ik wel uitleggen waarom ik plotseling "Komkommer" zei. Kijk, het zit namelijk zo. Bij onze geheime dienst zijn de woorden "Citroen!" en "Komkommer!" het wachtwoord. Als twee geheim agenten elkaar tegenkomen, zegt de eerste "Ctroen!" De tweede antwoordt dan "Komkommer". Alleen op die manier weet je écht van elkaar dat je geheim agent bent. En dat is mijn grote geheim: Ik ben geheim agent. Cleo wilde me niet geloven en toen heb ik haar al mijn attributen laten zien. Zoals mijn blauwe button.

Waarom is mijn blauwe button blauw? Dat is een kleur die niemand verwacht. Stel dat ik een zwarte button zou dragen... dan zou iedereen meteen vermoeden dat ik een geheim agent ben. Daarom is de button blauw. "Opa, op de button staat helemaal niets", zei Cleo. Allicht niet. Op een geheime button moet je juist helemaal niets kunnen zien, want anders is hij niet geheim.
Het tweede attribuut dat ik Cleo liet zien, was mijn hele kleine verrekijker. Cleo kon er niets door zien en dacht daarom dat de verrekijker nep was. Maar hij is echt niet nep! Alleen geheime agenten kunnen erdoor kijken met hun geheime oog.
Het derde wat ik haar liet zien, is uiteraard mijn krab, mensen uit het vak weten waarom. Geloof me op mijn erewoord, serieuze geheim agenten zonder krabben bestaan niet. Elke geheim agent heeft er standaard eentje op zak. Wat ik met die krab doe, mag ik tegen niemand zeggen. Het is een enorm geheim.

Mijn onzichtbare jas

Maar Cleo was na het zien van de button (die wij geheim agenten "de blauwe knoop" noemen), de verrekijker en de krab nog niet overtuigd. Ze dacht nog steeds dat ik haar voor de gek hield. Dus heb ik ook mijn andere geheime dingen laten zien. Zoals mijn geheime telefoon en mijn onzichtbare jas. Die jas kun je niet zien, behalve als je geheim agent bent. Ikzelf kan die jas dus wel zien, ik weet dat hij heel lang en heel mooi is. Andere mensen kunnen hem helemaal niet zien en zelfs niet voelen. Wanneer hij aan de kapstok hangt, zou je denken dat er helemaal niets aan de kapstok hangt. Maar schijn bedriegt! Mijn onzichtbare jas doe ik aan als ik een hele geheime missie heb. Niemand mag me dan zien, want anders zou het geen geheim zijn.

Hoed en sluipers

Voor mijn gewone geheime werk heb ik een zwarte jas, zwarte schoenen en een zwarte hoed. Maar er zijn ook gevallen dat niemand mij mag horen. Daarvoor heb ik mijn zwarte sluipers die heel zacht zijn. Als ik daar op loop, hoort niemand mij. Zelfs andere geheim agenten horen mij dan niet sluipen. Wanneer ik een hééél geheime missie heb, doe ik soms wel mijn zwarte sluipers PLUS mijn onzichtbare jas aan. In die super combinatie kan niemand mij zien, maar ook niet horen. Het lijkt dan net of ik er niet ben. Maar ik ben er wel !!!

Als ik naar mijn geheime werk ga, doe ik dat heel voorzichtig, zonder iemand wakker te maken. Want anders zou het niet geheim zijn. Ik stap dan in mijn geheime zwarte auto en start de moter heel stilletjes. Daarna rijd ik heel zachtjes weg. Ik mag niet verklappen waar ik dan naartoe ga, want dat is een groot geheim. Het kan gebeuren dat ik op straat iemand tegenkom met een zwarte jas en zwarte hoed, met een blauwe knoop. Ik ga dan naar hem toe en zeg: "Citroen!". Als hij "Komkommer!" terug zegt, weet ik dat hij ook een geheim agent is. we geven elkaar dan de linkerhand. Maar als hij niets terug zegt... tsja dan weet ik dat hij een doodgewone man is met een zwarte hoed en een zwarte jas. Die blauwe knoop kan ook toevallig zijn, je weet maar nooit. Vandaar dat wij geheim agenten "Citroen!" en "Komkommer!" tegen elkaar zeggen. Gelukkig maar.

Schrijven geheim agenten ook bekeuringen? Nee, dat doen wij nooit. Wat we wèl doen, blijft geheim. Zelfs Carine, Nathalie en Cleo weten niet wat ik precies doe. Ze weten dat ik geheim agent ben, maar zullen me uit respect voor mijn werk nooit om details vragen. Ze weten trouwens dat mijn lippen dan stijf op elkaar zouden blijven, ik los geen woord.

Het klein grut is gearriveerd

2011-07-20T14:14:00.003+02:00

Vannacht zijn onze kleinkinderen in Saint-Pompon gearriveerd. Hier ziet u mijn jongste kleindochter Doris op de escalier.

Château Chinois

2011-07-20T10:36:00.003+02:00

Vandaag op mijn andere blog:
Hoe probeert Bordeaux de Chinese wijnwereld te veroveren? En hoe reageren de Chinezen daarop?

De feestelijke inhuldiging

2011-07-19T12:05:00.006+02:00

Monsieur le maire de Saint-Pompon

Gisterenavond was het dan zover: de feestelijke inhuldiging van ons balconnetje. Het halve dorp was aanwezig en de vele hapjes die Carine had klaargezet, waren al op voordat het echt begon. Nieuwe flessen moesten al snel worden aangerukt en van m'n zomervoorraad 'ti ponch bleef geen druppel over. Kortom, het werd een echt feest. Een grote rol was weggelegd voor schilder Herdin die niet alleen zijn doek Shakira presenteerde maar ook de Franstalige uitgave van zijn boek. Deze laatste werd aan burgemeester Thomas overhandigd, waarna de gitaar van stal werd gehaald. Echt waar, het werd een heuse jam session, want meerdere aanwezigen bleken over drum-, snaar- en zangtalent te beschikken. Ook onze piepjonge burgemeester speelde gitaar. Zijn chansons met snelle diepgaande teksten waren voor ons niet altijd te begrijpen. Om zeven uur, nét voordat het feest moest beginnen, was er nog een hevige stortbui, daarna bleef het kurkdroog tot middernacht. Hiervoor wil ik een speciaal dankwoordje richten tot Meteo France die dit voor ons regelde.

In afwachting van

2011-07-18T17:01:00.004+02:00

Zoals ik u al eerder meldde, zal vanavond om 19.30u het grote moment zijn aangebroken dat ons nieuwe balconnetje wordt ingehuldigd. Omdat er een schilder bij betrokken is, noemen we het evenement een vernisage. Daarover later meer.
We hebben er veel werk van gemaakt, logisch als je beseft dat ook de burgemeester, een journalist van de SudOuest en een grote afvaardiging van de Engelse kolonie aanwezig zullen zijn. Gisteren al heeft Carine quiches gebakken en sausiesen gekocht. Crémant de Limoux, witte en rode wijn, 'ti ponch en zo meer staan koel, via Bruno hebben we een tap gehuurd. Op ons eigen pleintje hebben we tafels en banken opgesteld. Nu maar hopen dat het droog blijft.
Zelf heb ik een nieuwe bleu gekocht die ik straks zal aantrekken. Want dat is de traditie van deze streek: voor een feest koopt de boer een nieuwe bleu.
Wat vanavond tevens op het balconnetje gaat gebeuren, is de onthulling van het metersgrote schilderij dat Herdin voor zangeres Shakira maakte. Zij zal op het balcon staan terwijl Herdin haar met zijn gitaar een ode brengt. Hoe dan ook, regen of geen regen, het zal een plezante avond worden waarin alle eventuele ongemakken door middel van alcohol zullen worden weggewuifd. Morgen zal ik u resultaten uiteraard tonen, althans wanneer mijn kater niet àl te groot is.
In Saint-Pompon is iedereen altijd op zoek naar een excuus voor een feestje. Ditmaal kun je moeilijk van een excuus spreken, want hoe vaak gebeurt het dat er een nieuw balconnetje verschijnt?

Hoe gek is de eenzame fietser

2011-07-18T10:19:00.003+02:00

Een gek. Dat is wat vele mensen van mij vinden als ik tijdens mijn vakantie achter de betonmolen sta. Wellicht hebben ze gelijk, ik heb echter dezelfde mening over hen. Want kijk eens rond je heen. Er zijn mensen die op vakantie een racefiets op hun auto binden. Zodra ze op de camping zijn, worden de bandjes nog eens opgepompt en gaan ze keihard fietsen. Dat lucht op, zo'n energiestoot. Helemaal kapot en bezweet komen ze na enkele uren weer bij hun tentje of sleurhut aan. Ook ik ben helemaal kapot en bezweet, in wezen doe ik precies hetzelfde. Het enige verschil is dat ik resultaat zie en de fietser niet. De fietser zit na twintig jaar nog steeds op een camping terwijl ik met dezelfde calorieën een eigen paleis heb gecreëerd. Wie is dan gek? Ik of de fietser? Enfin, iedereen denkt er maar van wat hij wil. Ik ben zeer tevreden als ik 's ochtends mijn 'bleu" kan aantrekken om er weer eens lekker tegenaan te gaan. Sinds ik half juni in Saint-Pompon arriveerde, ben ik ruim zes kilo kwijtgeraakt en dat is voor een culinair schrijver geen luxe.
Het is altijd plezierig om te weten dat je niet de enige gek bent. Zo kwam ik op het internet Bas Hogenboom tegen, een collega-blogger die in Marminiac bouwkundig aan het ploeteren is. Marminiac ligt vlakbij, net over de departementsgrens in de Lot. Bas en ik kennen elkaar niet, maar dat zal ooit wel veranderen als we mekaar par hazard tegenkomen in een bouwmaterialenhandel. Ach, weet u, eigenlijk wist ik altijd al dat ik niet de enige gek kon zijn. Elk dorp heeft zijn dorpsgek, of dat dorp nu Saint-Pompon of Marminiac heet. U vindt de wetenswaardigheden van mijn collega op http://marminiac.blogspot.com

On s'occupe de vous

2011-07-17T08:55:00.004+02:00

Het is inmiddels zo'n acht of negen jaar geleden dat we bij de Franse aannemer een offerte aanvroegen voor de verbouwing. Zelf hadden we geen enkele ervaring met pierres, poutres, plâtre, tradifarge, hordies, génoises, tout à l'égoûts en al die snuisterijen meer. Al een week later kwam de aannemer zijn uitgebreide en zeer gedetailleerde offerte presenteren. We waren direct enthousiast want het zag er heel serieus uit en de prijs viel eigenlijk best wel mee. Meteen na de vakantie zou hij beginnen. Dat klopte ook, want toen wij in september terugkwamen, was de kelder uitgegraven en daarin een betonnen werkvloer gestort. Enfin, dat is nu dus zo'n acht jaar geleden, sindsdien heeft de aannemer zich niet meer laten zien. Hoewel, we komen hem regelmatig tegen, de wereld in de Périgord is klein. Soms ontmoeten we hem in de bouwmaterialenhandel. Soms zwaait hij onderweg naar ons, hij stopt dan om een praatje te maken. Elke keer opnieuw, nu al acht jaar aan een stuk, vertelt hij enthousiast dat hij weldra bij ons gaat beginnen. "On s'occupe de vous", zegt hij dan. Hij heeft de offerte met een punaise boven zijn bureau bevestigd ten teken dat het ernst is. Hij wacht alleen nog op enkele materialen. O ja, destijds hebben we hem een sleutel van ons huis gegeven, met een sleutelhanger in de vorm van een belletje. Dat was bedoeld als stille wenk. Die sleutel ligt paraat, zo zegt hij op vertrouwenwekkende toon.
Wat moet ik hem zeggen als ik de sympatieke man tegenkom? Dat ik inmiddels àlles zelf heb gedaan? Dat ik inmiddels huis nummer twee ook al heb verbouwd? Dat hij niet meer nodig is en dus de sleutel kan inleveren? Nee, dat zou een beetje pijnlijk zijn. Daarom laat ik hem telkens in de waan dat hij volgende week met de verbouwingen kan starten. Dat geeft hem en goed gevoel. Uiteindelijk is het allemaal onze eigen schuld: we hadden weliswaar een datum afgesproken, maar geen jaartal, ik besef het maar al te goed.
Als ik de offerte van destijds er nog eens op nasla, kom ik tot de conclusie dat ik met mijn eigen handen zo'n 40.000 euro heb bespaard. Niet alleen de aannemer heeft dus een goed gevoel, ook ik.

Sur le balcon de Saint Pompon; on y danse

2011-07-14T10:21:00.004+02:00

Het mannelijke deel van de plaatselijke bevolking loopt vanochtend zenuwachtig rond. Er wordt met tzfels en banken gesjouwd, de feestverlichting wordt getest. Het is namelijk de quatorze juillet en op deze gedenkwaardige dag van liberté, égalité en fraternité houdt elk zichzelf respecterend dorp een feestje. De eerste tekenen waren gisteren al te zien want toen werd zoals elk jaar een vrachtwagen van de lokale veevoederfabrikant opgesteld, de huif aan één zijde open. Dit wordt het podium van de muzikant. Ik verheug me vooral op vanavond vanwege hem. Het is een accordeonist die met zijn voeten allerlei lichteffecten bedient. Hij speelt gigantisch vals, maar wel gezellig. Omdat elk jaar precies hetzelfde is als de vorige jaren, weet ik precies wat er vanavond gaat gebeuren en dat maakt het extra spannend. Zoals een film die je al tien keer hebt gezien.

Heel tevreden ben ik over ons balconnetje dat nu helemaal klaar is. Echt een opera-balconnetje. Aanstaande maandag te 19.00 uur stipt zal de vernisage plaatsvinden. We nodigen de buurt en de burgemeester uit voor een drankje en een hapje terwijl de plaatselijke troubadour Herdin zijn gitaar zal laten klinken. Sur le balcon de Saint Pompon, on y danse, on y danse.

De witte merel

2011-07-13T11:38:00.000+02:00

In de lage landen kennen we ze niet meer: de boerenknechten. In heel Frankrijk bestaan ze nog wel degelijk. Het betekent dat een jongeman, meestal van boerenafkomst en zonder grote talenten, zich laat inhuren door een boer. De "domestique de ferme" is de klusjesman van de boer, hij geeft een paar extra handjes. Binnen de boerderij van zijn werkgever heeft hij een eigen appartement met bed, knuffelbeer en tv-toestel. De domestique blijft in regel zijn hele leven bij dezelfde baas werken, hij wordt een onmiskenbaar deel van het boerengezin. Hij ploegt, egt, zaait, raapt eieren, plukt druiven en repareert de tractor. Gelukkig maar, want de gemiddelde boerderij heeft echt wel zo iemand nodig. Er is echter één probleempje en dat is dat de knecht vrijwel altijd van het mannelijke geslacht is. Hij heeft dus hormonen en daarvoor zijn knuffelberen niet altijd een probaat middel. Vandaar dat er op het Franse platteland hier en daar bordeeltjes bestaan. Meestal zien ze eruit als een cafeetje en liggen ze wat afgelegen. Een terras hebben ze niet en de gordijnen zijn gesloten. Hier komen de domestiques van de regio aan hun trekken, meestal éénmaal per maand. Ook bij ons in de buurt is zo'n groezelig etablissementje gevestigd, met de veelbelovende naam Le Merle Blanc. Zie je een knecht vrolijk op de tractor rondrijden dan is hij zojuist bij de witte merel geweest of gaat hij er vanavond naartoe.

Enerverende tijden

2011-07-10T10:14:00.003+02:00

De laatste weken ben ik allerlei klussen aan het doen die de kroon op het werk ofwel de kers op de taart moeten worden: de afwerking. Veel werk ging zitten in de tuin van de forge. Spuiten, ploegen, oeverloos egaliseren, nog oeverlozer stenen verwijderen. Van alle steentjes die tevoorschijn kwamen, maakte ik een rotstuintje rond de seringenboom. Vervolgens kon het gras komen, op rol. Na het uitrollen en aanstampen heb je echt wel trek in een douche.

Toen de tuin klaar was ben ik begonnen met het voegen van de buitenmuur van het andere huis. Het resultaat is fenomenaal. Op de foto ziet u het raampje van de logeerkamer. De druiven doen driftig mee aan het mooie beeld.

Vervolgens is mijn timmerman Frédéric gisteren begonnen aan het vervangen van het oude betonnen balconnetje. We schaften dikke eiken balken aan en met de motorzaag werd er een mooie vorm van gemaakt. De bedoeling is dat vanmiddag alle andere houten elementen worden gemonteerd.

Een toque in de GaultMillau

2011-07-09T09:25:00.000+02:00

De nieuwe GaultMillau restaurantgids Frankrijk is uitgekomen en wie staat er plotseling in vermeld? Jawel, onze eigen dorpsrestaurateur Bruno. De inspecteur was stomverbaasd over de kwaliteit en de prijzen, zodanig dat Chez Bruno met één toque werd beloond. Zie hier de vertaling van wat de gids vermeldt:

Sommige lezers zullen zeggen dat dit restaurant niet thuis hoort in deze gids omdat het een dorpscafé betreft, omdat er geen zilveren bestek op tafel ligt, enzovoort. Onze trouwe lezers zullen echter blij zijn met dit adres dat een toegevoegde waarde geeft aan onze gids. Inderdaad is het een simpel café, gevestigd in de hoofdstraat van Saint-Pompon. Het restaurant bevindt zich in een aparte zaal. De naam van de patron is Bruno. Hier wordt niet gefoezeld. Bruno serveert een lekkere eendelever, een onvervalste omelet aux cèpes en een uitgebreide confit die uitstekend bereid is. En dat voor prijzen die niet meer van deze tijd zijn. Als dàt niet de moeite waard is...

Prachtig. Bruno is zo trots als een aap met zeven geslachtsorganen. Onze krant, de SudOuest, kreeg lucht van de eervolle vermelding, dus kwam er in Saint-Pompon een journalist langs voor een artikel dat een dezer dagen zal verschijnen. Mij werd gevraagd om een bijpassende foto te maken. Wat GaultMillau nu heeft ontdekt, wisten wij dorpelingen uiteraard al lang. Nu Michelin nog.

Originele Pompon messen

2011-07-08T08:34:00.001+02:00

Eerder berichtte ik al dat onze plaatselijke schrijnwerker Frédéric Allègre het plan had opgevat om een zeer traditioneel stukje Saint-Pompon in ere te herstellen. Het zakmes dat een kleine honderd jaar geleden nog in ons dorp gemaakt werd, is daarmee terug van weggeweest. Het resultaat is fantastisch geworden, niet in de laatste plaats omdat het mes "Le Pompon" geen enkele techniek in zich heeft en daardoor zeer licht van gewicht is. Het is 100% handwerk. Frédéric zoekt in de bossen en aan de randen van de weiden naar zeldzame inheemse bomen die door bliksem of storm zijn geveld. Op dit moment bestaat zijn assortiment al uit notenhout, inlandse eik, buisson noir (wilde pruim), cormier (de hardste houtsoort van de Périgord), wilde appel en jeneverhout. Ik heb er een uitgekozen van jeneverhout omdat de geur van dit hout doet denken aan amandel en lavendel, een geur die zelfs na vele jaren niet verdwijnt.
Frédéric heeft al meteen veel succes, dit omdat de SudOuest er een artikel aan besteedde.
Omdat het allemaal handwerk is, zijn de messen niet echt goedkoop: afhankelijk van de houtsoort tussen 49 en 79 euro. Toch overweeg ik om dit mes in onze Culiboutique op te nemen, want waar vind je nog èchte authenticiteit.

Bonjouren

2011-07-07T17:47:00.002+02:00

Zie hier een Nederlands werkwoord dat in een maand als juli overuren maakt. Ik heb het eigenlijk nooit echt goed begrepen en het is voer voor psychologen. Stel dat ik in Nederland of België de mensen op straat goeiendag zeg. Men is dat bijna in staat om de politie te bellen, bedreigd door zo'n overmaat aan brute intimiteit. Soms, na lange tijd in Frankrijk te zijn geweest, heb ik wel eens de neiging om de passanten op straat te groeten. Dat leer ik dan echter zeer snel af, want iedereen kijkt verschrikt.
Maar dan een dag als vandaag. Ik ben voor het huis bezig met het voegen van de stenen muur en om de haverklap komen er toeristen voorbij gewandeld, meestal Nederlanders of Vlamingen. En wat zegt iedereen tegen mij? Jawel, men zegt bonjour. Ongevraagd. Met andere woorden, verdorie, men groet mij. Dezelfde mensen die in de lage landen de politie zouden willen bellen. Kennelijk hoort dat bij de vakantie, zoals ook de typische technicolour vakantiekleding erbij hoort. Bonjour, bonjour, bonjour, de toeristen weten van geen ophouden. En dan, na enkele weken bonjouren, zijn ze weer thuis. De groet gaat dan voor dik elf maanden in de kast. Merkwaardig, vindt u niet?

Oude gezichten, nieuwe gezichten

2011-06-30T10:19:00.012+02:00

Sommige gezichten zijn volkomen vertrouwd. Ze kijken je immers elke dag opnieuw aan. Je zegt ze vriendelijk bonjour, nooit zeggen ze iets terug. Allemaal hebben ze hun eigen uitdrukking die in de loop der tijd lichtjes kan veranderen.

Met het jaarlijkse toeristische seizoen maak je kennis met nieuwe gezichten. Je zou denken dat ze allemaal vrolijk zijn, maar dat is niet altijd zo. Er zijn chagerijnen, ernstigen, lolbroeken, bijters, kortom voor elk wat wils. Je moet alleen even de moeite nemen om ze te ontdekken. Straks, begin september, zijn ze weer weg. Ik heb nu al weer heimwee.

De Franse tv

2011-06-24T09:01:00.000+02:00

Gisterenavond heb ik entrecôte à l'échalotte pommes sarladaises gegeten chez Bruno, ik kon niet anders dan intussen tv kijken. In alle Franse café's staat de tv namelijk op de meest markante plaats en maakt veel herrie. Overdag, ik heb het nog nooit begrepen, zijn het beelden van paardenrennen waar de Fransozen gebiologeerd naar kijken. Waar de Franse tv echt goed in is, is het nieuws. Men trekt rustig een uur uit om het nieuws van alle regio's te laten zien, iets waar ze bij ons in het noorden eens over zouden moeten nadenken. Paardenrennen, nieuws, het is allemaal klein bier vergeleken met de Franse spelprogramma's. Daar zat ik tijdens mijn entrecôte gedwongen naar te kijken, graag doe ik u verslag. Al vanaf 's ochtends mag ik op afstand van die programma's genieten. Het is namelijk zo dat mijn buren links en rechts zeer oud en zeer doof zijn, gelukkig voor hen en helaas voor mij heeft hun tv-toestel een volumeknop die tot tien gaat. Vanaf een uur of zeven, de oudjes staan vroeg op, begint het kabaal. Maar nooit begrijp je op afstand waarom er ineens applaus klinkt. Terug naar mijn entrecôte. Sinds ik die degusteerde, ben ik een ervaringsdekundige wat de Franse tv aangaat. Niet dat ik het begin van een spelprogramma meemaakte, want een begin is er nooit, zoals er ook nooit een einde is. Het is er gewoon. In tegenstelling tot bij ons zijn er meerdere spelleiders, ik schat een stuk of vier. Die doen clowneske dingen waar het publiek om applaudiseert. De spelkandidaten zijn, gemeten naar hun kleding en overige uitstraling, rechtstreeks met spiegeltjes uit de bomen gelokt. Uit la France profonde, uit de diepe binnenlanden. Ze hebben allemaal een trui aan, hoe warm het onder de studiolampen ook moet zijn. En ze hebben allemaal een grote naamkaart op de borst. Dat laatste is helemaal niet nodig want ze heten allemaal Jean-Michel en Brigitte.
Dan zie ik een der kandidaten haastig rondlopen in tennisschoenen maat 256 met een enorme sleutel in de hand. Maar ja, welk kastje zal hij openen? Het lukt hem, aan zijn score wordt 13 euro toegevoegd. De hele zaal staat op zijn kop en de presentatoren doen nog eens een danspasje. Plotseling begint de hele zaal een zojuist gecomponeerd liedje te zingen, een ode aan Jean-Michel. Waarna de zaal, de spelleiders en de kandidaten zichzelf op een staande ovatie tracteren. Jean-Michel, die met die geitenwollen trui, wint ook nog eens de bonus en dat is een hoekkastje. Beduusd staat hij naar dan ding te kijken, hij heeft helemaal geen hoeken in huis. Geeft niet, de blijdschap van de zaal is er niet minder om. Een der spelleiders, iemand die een rare muts heeft opgezet, krijgt plotsklaps een slagroomtaart in zijn gezicht en kijkt daarbij heel verontwaardigd. De zaal is naar aanleiding van dit voorval in twee kampen verdeeld, de ene helft klapt, de andere helft roept boe. Waarna de klappers boe gaan roepen naar de boe-roepers. Groot tumult, dat wilt u begrijpen. Zestig miljoen Fransen zitten nu op het puntje van hun chaise voor de buis, de spanning moet voor hen bijna ondraaglijk zijn geworden.
Hoe loopt dit spannende verhaal af? Helaas, ik weet het niet, mijn entrecôte is op.

Collectionneur

2011-06-23T03:04:00.008+02:00

Mensen die mij kennen, weten dat ik een grote afwijking hebben en dat is dingen sparen. Maakt niet uit wat, als het maar dingen zijn. Vele honderden kermishorloges, vele honderden sneeuwbolletjes van overal, duizenden oude kookboeken, vele honderden single malt whiskies, gitaren, speelgoedgeweertjes, oude slagroomkloppers, kinderfornuisjes, fototoestellen, porselein in de vorm van groenten, je kunt het zo gek niet bedenken of ik heb er een verzameling van. Het is nu eenmaal zo, ik kan er ook niks aan doen. Nu zijn er ook verzamelingen die nog nooit iemand had gezien omdat ze ergens op zolder liggen. Onlangs kwam er weer zo'n bizarre collectie in de openbaarheid: hotelzeepjes en -shampootjes. Als culinair journalist heb ik tientallen jaren de wereld afgereisd en er waren tijden dat ik meer in hotels overnachtte dan thuis. Welnu, bij elke hotelovernachting heb ik keurig het zeepje en shampootje in mijn koffer gegooid. Daar heb ik er duizenden en duizenden van. Toen we in de forge de nieuwe badkamer gingen inrichten, zag ik mijn kans. Ik kocht grote vazen bij Blokker of Marskramer of zoiets en vulde die met miniflesjes. Dat staat heel leuk, onze gasten mogen voortaan zelf kiezen hoe ze willen schuimen en ruiken. Heb ik deze collectie nu helemaal ondergebracht? Welnee, op zolder ligt nog een hele berg van dat spul. Stel je voor, zo overpeins ik nu, dat ik al die hotelkamers kreeg terugbetaald. Dan zat ik niet in Saint-Pompon, maar kocht ik een eigen eiland. Vanuit mijn privéjet zou ik dan wel naar beneden zwaaien, zo ben ik nu ook weer.

Ti'ponch

2011-06-22T20:11:00.002+02:00

Kijk even op mijn andere blog, want daar heb ik zojuist mijn recept voor de ti'ponch gemeld.

Test

2011-06-22T20:07:00.002+02:00

Vandaag heb ik een oude spiegel gepoetst en vervolgens even een test gedaan. Dit ben ik dus. Aangenaam.

Rinquinquin en de zonnewende

2011-06-21T13:36:00.001+02:00

Het is vandaag 21 juni en voor de tradities die teruggaan tot de Keltische tijd, is deze dag van de zonnewende een groot moment. Vandaag vóór middernacht dienen de bladeren van de notenboom plus de onrijpe noten te worden geplukt als basis van de levenselixer die de gemiddelde leeftijd op het Franse platteland zo hoog maakt: de rinquinquin. Over dit onderwerp schreef ik vroeger al uitvoerig in mijn boek Overpeinzingen en op mijn blogs.
Na het plukken vandaag heb ik een aantal weckpotten genomen en die met diverse recepten gevuld. Voor de alcohol had ik Marc (alhohol van druivenpersrestanten) en Poire ter beschikking, beide van ongeveer 60°. De alcohol gaat vergezeld van notenbladeren en doormiddengesneden noten. De potten ga ik straks in de "coin perdu" zetten, het verloren hoekje. Daar mogen ze desnoods jarenlang blijven staan. In 2001 ben ik ermee begonnen en ook uit dat jaar heb ik nog potten. Mocht u deze zomer in de buurt van Saint-Pompon zijn, met plezier neem ik u mee naar het verloren hoekje om wat lekkers te proeven. De noten en bladeren werken in wezen hetzelfde als eikenhout, dus in de loop der tijd ontwikkelt zich een prachtige smaak.
Voor Carine die nog steeds in België aan het werk is, heb ik een partij noten geplukt voor de notenwijn.

Coquelicot

2011-06-21T00:22:00.003+02:00

Het typische aan de Périgord is dat er altijd één bloem tegelijkertijd lijkt de bloeien. Op dit moment is dat de coquelicot of wel de klaproos die nu midden in zijn seizoen is. De foto maakte ik op het veldje achter het kasteel. Jammer dat de Rembrandtachtige lichtinval op de foto niet helemaal tot uitdrukking komt.

Stilte voor de storm?

2011-06-19T14:20:00.006+02:00

Net is nog echt rustig in de Périgord. Iedereen doet zijn best om het voor de toeristen aangenaam te maken, maar dat is op dit moment nog vechten tegen de bierkaai. In Saint-Pompon ging gisterenavond het zomerprogramma van start. Elke zaterdagavond tot eind augustus staat het dorpsplein vol bestelautootjes en tentjes die iets te eten of te drinken presenteren. Van paella tot oesters, van confit de canard tot droge worsten, van omelette au truffe tot een boerenkaasje cabecou, je kunt het niet bedenken of het is present. Daarbij vloeien het bier en de wijn rijkelijk. Le Marché Gourmand heet dat. Wel je eigen borden en bestek meenemen. Hoewel dus iedereen zijn best had gedaan, was er nauwelijks publiek. Dat zal binnen een paar weken snel veranderd zijn.
Ikzelf heb gisteren bij de beenhouwersauto een mooi stuk filet pur (ossehaas) gekocht van bijna 400 gram. Dat had ik wel verdiend na die betonnen trap. Een mooie fles Pécharmant erbij en de avond kon niet meer stuk. Omdat ik na een mooi stuk vlees altijd graag een dame blanche degusteer, bestelde ik die. In het restaurant deden ze of ze water zagen branden. Norbert écoute, une dame blanche, c'est qua ça! Ik legde geduldig uit dat het een echte klassieker is. Vanilleijs met warme chocoladesaus en chantilly. Gelukkig lukte dat in de keuken min of meer, hoewel het dotje room uit de supermarktspuitbus me niet kon bekoren. Gevolg was dat àlle aanwezigen plotseling een dame blanche wilden proeven. Kijk, zo moet het. Maak de restaurantgangers jaloers en ze bestellen vanzelf.
Over toerisme gesproken, Saint-Pompon is niet echt een toeristisch dorp. Althans, we hebben hier geen pretpark, geen waterglijbaan, zelfs geen museum met opgezette Neanderthalers. Het museum is het dorp zelf. Vandaar dat hier vooral mensen door de straatjes komen wandelen, met het groene gidsje van Michelin in de hand. Van verre weet je al meteen van welke nationaliteit ze zijn. De Fransen zijn zondags-boers gekleed en hebben altijd drie kinderen plus oma bij zich. Die oma's wandelen er stevig op los, van rollators hebben ze hier nog nooit gehoord. Ook herken je de Fransen omdat ze een overvloedige belangstelling voor mijn oude motorfiets hebben, ze bestuderen dat ding minstens een kwartier, terwijl de kinderen braaf naar papa's uitleg luisteren. De Nederlanders herken je aan hun typische klederdracht: zij in een flodderbroek tot aan de enkels en kortgeknipt haar (is praktisch), hij in Jezussandalen. De Belgen herken je omdat ze na de rondwandeling een terrasje pakken. De Amerikanen roepen naar elkaar how nice alles is. It's a Disneyworld, zeggen ze. Duisters en Japanners heb ik hier nog nooit gezien. Het meest herkenbaar zijn de Engelsen. Die hebben ongeveer dezelfde kleding aan als de Nederlanders, maar dan in zeer merkwaardige kleurcombinaties. Knalgroen met roze of zoiets. Meestal draagt hij bij zijn korte broek blinkend gepoetste schoenen die bij een bruiloft zouden passen, maar het kunnen ook sandalen zijn. In elk geval heeft hij dan lange witte sokken met één of twee rode streepjes. Zie je iets dat je nog nooit hebt gezien, dan gaat het gegarandeerd om Engelsen. Vanochtend trippelden er twee door het dorp rond op wielrennersschoenen terwijl ze hun fietshelm ophielden. Op de helmen was een achteruitkijkspiegeltje gemonteerd. Typical English, geen verwarring mogelijk.

Encore pour le tuusfronde

2011-06-18T12:27:00.003+02:00

Helemaal overwonnen dat kreng!

2011-06-17T17:37:00.002+02:00

Wel enerverend, heb niet allen de handen vol blaren, zelfs ook op de voeten. Het einde komt in elk geval in zicht. Gelukkig ben ik nog steeds tot meer in staat dan de gemiddelde twintigjarige.

2011-06-17T15:43:00.003+02:00

Voilà Carine. Mocht je denken dat ik daarstraks fotoshopte, hier enkele foto's die onmogelijk van Photoshop afkomstig kunnen zijn.
Typen lukt me nauwelijks meer, want mijn handen beven heftig van de kramp en inspanning. Bovendien gutst het zweet over m'n bril. Ik stop er even mee, pint vatten.
.

Aan het thuisfront

2011-06-17T11:15:00.002+02:00

Bonjour tuusfronde. Om te bewijzen dat ik bepaald niet luier, hier enkele foto's. De volledige gevel, van A tot Z, is bezettingsvrij verklaard. Daarna ben ik in de aanval gegaan, met als slachtoffer die stomme betonnen trap. Het is zoals een oud mannetje zei dat een praatje kwam maken: en epoque, les ouvriers ne connaissaient pas des recettes. Destijds kenden de vaklui geen recepten, zeker niet als het om beton ging. Veel cement en kiezels, weinig zand, was het motto. Dat wreekt zich vandaag, het lijkt wel of de trap van Duitse makelij is, ontworpen door een bunkerbouwer. De buurtbewoners zullen het vast niet leuk vinden, het geluid van de kangoo weerkaatst tegen de heuvelwand.

Un double recompense

2011-06-15T16:23:00.004+02:00

Ik heb het thuisfront veel te melden, want gelukkig zijn er van die dagen dat alles meezit. Het begon er al mee dat iemand kennelijk spontaan de kapotte carburateur van mijn antieke motorfiets heeft vervangen, hij is weer helemaal spic en span. Wie het heeft gedaan, is een raadsel. Zo ook weet ik niet wie er vanochtend in alle vroegte een mand met groenten voor mijn deur zette. Knapperige sla, jonge artisjokken en smaakbom-aardbeien.

Frédéric en zijn vader kwamen vanochtend aangereden met een bobcat. Tegen het middaguur was de tuin van de forge helemaal geëgaliseerd, dus kunnen we graszoden bestellen. Ikzelf was sinds gisteren aan het ploeteren om de bezetting van een buitenmuur te kappen. Bij felle zon, dertig graden en een zware vochtige lucht. Met een hamertje want op zes meter hoogte op een wankele trap kun je geen machines bedienen. Zojuist heb ik die muur bezettingsvrij verklaard. Morgen komt nog een stuk bezetting aan de voorgevel aan de beurt (zie laatste foto). En dan had ook nog het thuisfront allemaal goed nieuws. Over vandaag was ik dermate tevreden dat ik bij Bruno twee pastis tegelijkertijd bestelde. Dat ga ik straks na het douchen herhalen. Un double recompense, zoals we hier zeggen.

Prachtig

2011-06-13T20:49:00.002+02:00

Toen ik vanochtend opstond, regende het sinds lange, lange tijd. Maar al snel waren de wolken verdwenen en werd het aangenaam warm. Wijnboer Christian kwam ik op zijn rode tractortje tegen, hij was zeker blij met het hemelwater? Dat bleek niet het geval. 's Nachts regen en overdag zon wil voor hem zeggen dat er grote kans op schimmels is en dat is voor de wijngaard een ramp. Liever nog stellen de druiven het zonder water, hun wortels gaan tot tien meter diep en dus vinden ze het nodige altijd wel.
Toen er vanmiddag één klein donker wolkje aan de hemel verscheen, barstte ineens de hemel open. Het duurde hooguit vijf minuten en overal in de omtrek scheen de zon. Hoe wonderlijk kan de natuur zijn. Snel pakte ik mijn camera om een plaatje vanuit een zijraam te schieten. Fenomenaal. Prachtig. Maar meteen ook moest ik denken aan de wijnboeren voor wie dit rampzalig is. Maar wacht eens even. Als het klimaat goed voor schimmels is, schieten ook de paddestoelen als paddestoelen uit de grond. En dat stemt mij ondanks mijn medeleven met Christian toch weer vrolijk. Ommelette met cèpes of morilles, het leven kan slechter zijn.

Versierde bomen

2011-06-13T09:51:00.000+02:00

Over de "mai" had ik het al eens. Maar wat je in Frankrijk ook vaak ziet, zijn sparreboompjes die met papieren bloemen zijn versierd. Op dit moment staat het er in Saint-Pompon vol mee. Er is namelijk een bruiloft in het dorp. Is het merkwaardig dat je dit gebruik overal in Europa ziet? Eigenlijk niet, want het is een traditie die al in de Keltische en Germaanse culturen begon. Onze kerstboom is er een rechtstreekse afleiding van.

Metereologisch fenomeen

2011-06-12T14:38:00.002+02:00

Rond het middaguur was het zeer aangenaam in Saint-Pompon: vrijwel windstil en 23°C. Plotseling verscheen er een wolkenband aan de zuidwestelijke horizon. Op het moment dat die passeerde, steeg de temperatuur binnen 10 minuten naar 32°C en werd de lucht zeer zwaar en vochtig. Dit heb ik in Europa nog nooit eerder meegemaakt, wel in de tropen. Op de foto is het fenomeen te zien. Meteorologen noemen dit een front. Snel naar huis om naar de buienradar te kijken, er bleek geen regen op komst. Alleen zwaar weer van Bretagne totaan Parijs, maar dat is ver weg van hier.
http://www.weer.nl/nl/home/weer/neerslagradar/frankrijk.html

Tentje en luchtbedden

2011-06-10T13:05:00.003+02:00

Het probleem van een vakantiehuis is dat je nooit meer op vakantie gaat. Vantevoren is duidelijk waar je in je vrije tijd heen gaat: naar je eigen huis natuurlijk. Maar af en toe hebben we best wel heimwee naar een paar dagjes strand, verbrand met zand tussen je billen. Dat is er al tien jaar niet van gekomen. Vandaar dat ik gisteren een tentje en twee luchtbedden ben gaan kopen. Waarom geen hotelletje gepakt? De allermooiste stranden van Europa vind je in de Médoc, het gebied ten noorden van Bordeaux. Omgeving Montalivet. De zee is er blauw, de zandstranden uitgestrekt. Echter, het is een natuurgebied voor campinggangers, hotels zijn er nauwelijks en die er zijn zitten stampvol. Vandaar dat we de komende zomer eens ouderwets gaan "puppen".

Retour

2011-06-08T10:12:00.004+02:00

Ik ben al bezig met inpakken want voor het weekend moet ik in Saint-Pompon zijn. Dit weekend vindt het grote mountainbike (ofwel in het Frans VTT: Vélo Tout Terrain) evenement plaats dat meetelt voor het wereldkampioenschap. Alle groten der bike-aarde verschijnen aan de start. Pierrot heeft de organisatie in handen en ik beloofde hem om er een reportage van te maken. Vervolgens gaan we een grasmat leggen in de tuin van de forge die is omgeploegd en inmiddels hopelijk ook is geëgaliseerd. Hoewel ik in de loop der tijd helpers heb gevonden die ik redelijk kan vertrouwen, weet je het in Frankrijk maar nooit. Je kunt bijvoorbeeld een datum hebben afgesproken en daarbij ongelukkigerwijs zijn vergeten om ook het jaartal te noemen.
Hopelijk is het zaterdag mooi weer, want dan kan ik de 920 kilometer afleggen op de ultieme manier: kap van de auto, zonnebril op, routemiep instellen "vermijd snelwegen", gernieten van het landschap en vele uren luisteren naar het prachtige bescheiden gebrom van m'n SSR...
Nu ik het over de SSR heb. Dat is een zeer zeldzame auto die de meeste mensen nog nooit hebben gezien, in alle landen heb ik veel bekijks. Behalve in Frankrijk. Zestig miljoen Fransen draaien hun hoofd om en zien die auto niet. Maar als je hem geparkeerd hebt, bijvoorbeeld om een paar verse croissants te kopen en je dus zelf niet bij de auto bent, is het ineens zwart van het volk. Zodra je zelf weer ten tonele verschijnt,stuift de massa uit elkaar als was het een kolonie kakkerlakken. Eén keer is er bijna iemand verongelukt. Ik was naar de doehetzelf geweest voor een paar spulletjes, stapte in de auto en startte de motor. Plotseling was er van alle kanten geroep van de kakkerlakken. Wat bleek? Er lag nog een vent onder de auto. Die was het ding aan de onderkant aan het bestuderen. Rare jongens die Fransozen.

De bezetting van de twintiger jaren

2011-06-05T12:19:00.003+02:00

Wat in geen enkel geschiedenisboek te lezen staat, is dat Frankrijk ook in de twintiger jaren van de vorige eeuw bezet werd. Niet door de Duitsers.

In m'n heel vroegere leven heb ik beroepsmatig gevaren getrotseerd. Hoogtevrees had ik allerminst, want ik tokkelde, klom en sprong er vrolijk op los. Zo'n vijf jaar geleden echter, ik weet nog steeds niet hoe het kwam, stond ik plotseling te rillen als een rietje toen ik de ladder opging. Met knikkende knieën en klapperende tanden schoof ik voetje voor voetje weer naar beneden. Maar ja, ik moet in Saint-Pompon een huis verbouxwen, dus dat schiet niet op. Het huis is van binnen een droom, aan de buitenkant moet ik nog steeds bezetsel wegkappen om de vrijkomende natuurstenen mooi lichtgeel te voegen. Ik heb me voorgenomen om dit werkje deze zomer af te maken en daarvoor ben ik bij mezelf op cursus gegaan. Stiekem, zodat vooral niemand het kon zien, heb ik in Schilde een uitschuifladder tegen een boom gezet om te oefenen. Nu ben ik gelukkig weer zover dat ik de ladder op kan rennen en en passant onderweg nog even in de handen klap. Ik ben er dus weer helemaal klaar voor, laat het zand, de kalk en het cement maar komen!
De meeste natuurstenen huizen in Frankrijk zijn bezet met een vieze grauwe cementlaag. Het blijkt dat dit in de twintiger jaren van de vorige eeuw plotseling mode werd, overgewaaid uit Parijs. Hoeveel miljoenen tonnen cement moet hiervoor gebruikt zijn! En al die miljoenen tonnen worden tegenwoordig weer driftig afgekapt. Het is vooral een tijdrovend werk waar je grote neusgaten van krijgt. Met een hamer en bijtel hoef je het niet te proberen, je moet geëquipeerd zijn. Voor het werk heb ik drie klopboren aangeschaft: een kleintje, een middelmaat en een hele grote. Het kleintje gebruik je om boven je macht te werken, met de grootste val je de onderste halve meter aan want die is van een soort beton. Nadat het bezetsel weg is, moet je de oude zandvoegen tussen de stenen tot zo'n 10 cm diepte vrijmaken met een oude schroevendraaier. Na al dit vreselijke werk ben je nog maar op de helft, want het voegen kan beginnen.
Het recept voor de voegspecie is op elke plaats anders, want je moet de kleur van de stenen zo veel mogelijk respecteren. In Saint-Pompon zijn de stenen lichtgeel. Daarom gebruik ik 14 delen rood zand uit de plaatselijke groeve op 5 delen kalk (Tradifargue) en 3 delen witte cement. Het is onvoorstelbaar hoeveel voegsel er in de muren kruipt. Om een indruk te geven: bij de binnenmuren heb ik hetzelfde gedaan, voor één huis had ik 4 kuub zand nodig!
Sommige huizen worden helemaal verpest door gewone grijze cement te gebruiken. Helemaal fout, zo vind ik. Op de foto ziet u mijn recept op de muur van een slaapkamer.

Hoe we in Saint-Pompon terecht kwamen

2011-05-28T10:35:00.007+02:00

Anno 2011 is het nog steeds mogelijk om in de Périgord (Dordogne) een huis te vinden tegen een prijs waar je in de lage landen niet eens een studiootje voor kunt kopen. Zeker de minder interessante gebieden zijn nog steeds spotgoedkoop, maar ja, in een landbouwgebied wil je niet dood gevonden worden, of je moet van de volmaakte eenzaamheid houden. Veruit het mooiste gebied, met kastelen, middeleeuwse dorpjes met peperkoekenhuisjes en een oogverblindende natuur, vind je in het zuidoosten van de Périgord. Zeg maar ten zuiden en westen van Sarlat. De meeste huizen zijn er gerestaureerd en dus duur. Maar toch is ook hier wel wat te ontdekken, als je er maar wat moeite voor wilt doen. Een prachtige manier om het gebied tijdens de vakantie te ontdekken, is het bezoeken van vide-greniers, rommelmarkten. Elk zelf respecterend dorpje, ook al telt het maar twintig inwoners, organiseert zoiets, meestal op zondag, ook wel op zaterdag. Op de site http//:vide-greniers.org staan ze keurig opgesomd. Je komt daarmee op plekjes waar je anders niet zou komen en tien tegen een dat je eens een leuk huisje ontdekt.
Bij ons ging dat anders, zo'n twaalf jaar geleden. Tijdens een canicule (hittegolf) vielen de mussen van het dak, de temperatuur was ondraaglijk. Er zat niets anders op dan in de auto te stappen, met de loeiende airco op 17. En maar rondrijden. Tijdens die middag kwamen we in een toevallig dorpje. Carine en ik keken elkaar aan en zonder iets te zeggen, wisten we het allebei. Hebt u dat ook ooit meegemaakt? Je komt op een plek waar je gegarandeerd nog nooit geweest bent. Maar toch lijkt het of je thuiskomt. Of je er in een ander leven ooit hebt gewoond. Een volkomen familiair gevoel. We besloten om de hitte te trotseren en maakten een wandeling door het dorpje. En daar was het. Een piepklein handgeschreven bordje à vendre. Van buiten leek het huis nog goed in orde, zelfs zat er een dak op. Het was een groot huis met minstens vier schoorstenen en twee afzonderlijke trappen, dus dachten we dat het om een gedeelte van het huis ging, de linkerkant waar het bordje aan de trap hing. Dat zou voor ons groot genoeg moeten zijn, zo overwogen we. Een klein gebocheld mannetje, gehuld met pet en een voor hem veel te lange blauwe stofjas, kwam zich bemoeien. Het huis zou niet duur zijn, zei hij, het staat al jaren leeg. Het is de coin noir van ons dorpje.
Het oude vrouwtje dat we aan de krakende telefoonlijn kregen, was de eigenaresse. Ze noemde een bedrag waarvan we ons een hoedje schrokken: 24 miljoen francs. Dat zou dus wel de prijs voor het volledige huis zijn, ver boven ons budget. Teleurgesteld gingen we nog één keer kijken om vervolgens een glas te drinken in het plaatselijke café. En wat hoorden we daar? Het ging om 24 miljoen oude francs. Het bedrag mochten we dus door honderd delen: 240.000 francs. Gedeeld door zes is 40.000 euro. En dat voor het volledige huis. We werden weer razend enthousiast en gingen het huis bezoeken, de sleutel was in het café. Ik weet nog goed hoe ik me voelde toen we de veertiende-eeuwse trappen bestegen: als een kind met de sleutel van een snoepwinkeltje in handen. Binnen viel het best wel tegen. De woonruimte was verdeeld in negen ruimtes en in de keuken leek een bom ontploft. Ik voelde eens aan de tussenmuren en die bewogen lichtjes. Geen draagmuren dus. Met voetstappen en een klein schetsje probeerde ik de omvang van het huis te schatten. Stel dat we alle tussenmuren zouden slopen. Stel voor dat we dit, stel voor dat we dat. Carine was helemaal niet enthousiast over alle troep die ze zag, ze wilde zo snel mogelijk weer weg. Toen kwam de eigenaresse ten tonele en voordat ik met Carine had overlegd, zei ik: We doen het. En zo kwamen we in Saint-Pompon terecht.

Dit is het uitzicht vanuit onze woonkamer

Een eigen huis in Frankrijk

2011-05-27T13:29:00.005+02:00

Als buitenlander die in Frankrijk één of meerdere huizen heeft, ben ik bepaald niet de enige. In de Périgord is duidelijk te zien wat van wie is, de panden die magnifiek werden gerestaureerd zijn voor het overgrote deel in handen van buitenlanders, de Fransen zelf vinden het wel goed waarin ze wonen, een prachtige huisvesting vinden ze niet zo belangrijk. Ook bij de buitenlanders zie je vaak onderscheid. Zo hebben de Engelsen graag plastic ramen en deuren, misschien zijn ze dat thuis zo gewend. Nederlanders spelen overwegend zelf voor bouwvakker en weten de meest trieste ruïnes om te toveren tot droompaleisje. De meeste Belgen kopen liever een huis dat al gerestaureerd is. Ze willen niet in het stof bijten maar genieten.
De eerste buitenlanders die zich destijds in de Périgord aandienden, waren de Nederlanders. Ze hadden gelijk, want 25 jaar geleden kon je huizen kopen voor omgerekend 5.000 euro of zelfs veel minder. De Fransen snapten er helemaal niets van dat die rare Hollanders zich elke vakantie uit de naad kwamen werken. Zelf heb ik mijn eerste huis gekocht in Meyrals, een geklasseerd dorpje tussen Saint-Cyprien en en Les Yezies. We kwamen daar in 1999 toevallig langs toen een oud vrouwtje een bord "à vendre" in de grond aan het slaan was. Een gesprekje leerde dat zijn de voorgenomen verkoopprijs exact in haar hoofd had: 1.200.000 francs. Dat bleken oude francs te zijn, dus gedeeld door honderd: 12.000 nieuwe francs. Omgerekend naar onze tegenwoordige Europese valuta is dat 2.000 euro. Onmiddellijk meldden wij ons bij de plaatselijke notaris. Nu was het gekochte geen huis maar een oude séchoir à noix, een walnotendrogerijtje. Notaris Magis zorgde ervoor dat we meteen een C.U. (certificat d'urbanisation) kregen, de vergunning om er een woonhuis van te maken. Een middeleeuws gebouwtje met muren van bijna een meter dik, met ruim 600 m² tuin in het centrum van een geklasseerd dorp, naast de kerk. Het is nauwelijks voorstelbaar.
Zijn we daar in Meyrals aan het verbouwen geslagen? Welnee. Bij ons eerste echte bezoek zag Carine binnen een velletje van een slang. Met haar fobie wilde ze er nooit meer komen. De notaris waar we inmiddels mee bevriend werden, bezwoer ons dat we het nooit mochten verkopen. Straks zou de snelweg van Parijs naar de Périgord worden aangelegd, gevolgd door een autoroute van Bordeaux naar de Périgord. Ons pandje, zo zei hij, zou alleen maar in waarde kunnen stijgen. Gewoon laten staan dus. Eens in de zoveel jaar stapten we in de auto om ons grootgrondbezit te bekijken, de klimop groeide door de dakpannen en de tuin werd een wildernis. Ooit kregen we nog een brief van de gemeente waarin we gesommeerd werden om een mooie tuin te maken. Vele jaren hoorden we helemaal niets. Tot een half jaar geleden de burgemeester ons belde. Hij wilde ons ontmoeten omdat de gemeente interesse had in het onroerend goed. De moderne tijden hebben in de Périgord hun intrede gedaan, de burgemeester wenste een rotonde te bouwen, precies op de plek van ons huisje. Nadien deed hij ons een bod waar we niet op in gingen. Dat zit namelijk zo. Omdat we inmiddels helemaal gesetteld zijn, raken we via de tamtam van alles op de hoogte. Zo hoorden we dat de burgemeester van Meyrals het oog had op een nietig huisje van Nederlands/Belgische eigenaren. Van de 600 meter had hij 100 meter nodig voor zijn rotonde, de overige 500 meter zou hij verkopen aan zijn vriend die naast ons nietige goed woont. U begrijpt dat we de verkoopprijs van ons huisje daardoor bijstelden. Op de foto het nietige huisje. Het lijkt kleriner dan het is, want het heeft een bovenverdieping.

In een volgend verhaal: hoe we in Saint-Pompon terecht kwamen.

Mooi handwerk

2011-05-26T10:00:00.004+02:00

In de smederij ligt de nieuwe kastanje vloer zo'n veertig centimeter hoger dan de oorspronkelijk gallo-romeinse vloer. Dat stelde me in staat om er industriële verwarmingselementen onder te plaatsen. Die elementen, rond met grote ribbels, 120 lang, hebben een capaciteit van maar liefst 5 kW. Er liggen er twee van. Maar ja, als je dat stroomgeweld zou gebruiken, kan het huis wel eens afbranden. Vandaar dat ik de elementen ommuurd heb met baksteen. Mijn trouwe lokale helper Frédéric maakte mooie vloerroosters. Helemaal met de hand, met zijn kleine lasapparaatje. Daarna liet hij ze moffelen bij hoge temperatuur. Aan de linkerkant zit een luikje, waaronder zich de regelknop bevindt. Ik vind de combinatie van kastanje, steen en metaal heel mooi geslaagd, hoewel modern, past het goed bij de middeleeuwse omgeving.

Een boek over Saint-Pompon

2011-05-25T17:04:00.003+02:00

Ik heb me voorgenomen om een boek te schrijven over Saint-Pompon en dat met name over de mensen en wat ze doen. Merkwaardigerwijze hebben àlle Pomponnais iets met eten en drinken te doen. Ze stoken hun alcohol, slachten hun varken, verzorgen hun potagier (moestuin), maken hun verjus uit onrijpe druiven ter vervanging van azijn, zoeken truffels, cèpes en trompettes de la mort. Fransen eten alles wat beweegt. Vaak zie je ze op zondagochtend in de berm van de weg, gewapend met een plastic zak. Dan zijn ze naar enge beestjes op zoek die achteraf verdraaid lekker zijn. Ooit zal dit alles verdwijnen, het wordt tijd om er eens een volledig portret van te maken.
In het verleden heb ik al veel reportages gemaakt. Van de bakker, de beenhouwer, de jacht, de tabaksteler, het vissersvrouwtje op de Dordogne, het oude mannetje die met zijn zestien hectares volledig self supporting is, de lokale gastronomie, de varkensslacht, de mobiele alcoholstokerij... Dit piepkleine dorpje produceert zo'n beetje alles wat je in een supermarkt kunt vinden. Binnenkort ga ik weer naar Saint-Pompon, ik heb alvast een lijstje gemaakt met reportages die ik zeker nog moet maken. Heb ik in elk geval weer iets te doen.

Attentie voor flitspalen

2011-05-25T16:32:00.001+02:00

Voor argeloze noorderlingen die deze zomer met of zonder sleurhut naar Frankrijk op vakantie gaan, kan het geen kwaad om extra op flitspalen te letten. Eerder schreef ik op deze blog dat u in Frankrijk tijdig voor alle flitslokaties wordt gewaarschuwd middels grote borden langs de weg. Pas op, de Fransozen zijn die borden momenteel aan het weghalen. Kijk absoluut goed uit tussen Luxemburg en Nancy. Op de A31 daar bevinden zich de 5 flitspalen met Frankrijks hoogste score. De lijst wordt aangevoerd met de paal bij Maxéville die vorig jaar maar liefst 159.000 bekeuringen gaf. De overige vier staan op dezelfde route: Thionville, Champigneulles, Montigny en Aujeures. Op die hele snelweg A31 mag u tot ver voorbij Metz slechts 90 kilometer per uur.

De tuin rigoreus omgeploegd

2011-05-02T09:42:00.002+02:00

Tsja, vorige vrijdag moesten we hals over kop vertrekken richting noorden, nadat we een telefoontje hadden gekregen. Er was in gebroken in ons huis in Schilde. Dus heb ik het werkje waar ik in Saint-Pompon mee bezig was, laten liggen. Dat werkje betrof de tuin van de forge. Fréderic had die met zijn machinerieën helemaal omgeploegd. Vervolgens moet alles worden geëgaliseerd zodat er nieuw gras op kan van het type "rustique". De prijs voor kant en klaar gras op rol viel enorm mee: 5 euro per meter. Dat zal mijn trouwe lokale helper Fréderic helemaal alleen moeten doen, want ik ben vanaf nu weer helemaal bezet op onze redactie.

La fête du cochon 2011

2011-04-25T10:38:00.000+02:00

Het was met veel tamtam aangekondigd, op eerste paasdag zou er weer een varkensfeest worden gehouden in het dorp. Om zeven uur werd ik gewekt door dierengeluiden, maar niet van geknor. Gebalk van ezels vooral. Op het dorpspleintje bleek geen enkel varken aanwezig, hooguit twee speenvarkentjes waarvan je tegen betaling van twee euro het gewicht mocht raden. Voor de rest was het plein gevuld met ezels, de lucht was gevuld met hun odeur. Fransen weten overal een feest van te maken, zelfs als het feestvarken niet aanwezig is. Het werd dus een leuke dag waarbij veel gekassekroet werd en de wijn welig vloeide.
Op zeker moment werd het heel druk bij het gemeentehuisje, alle boeren van de omgeving verdrongen zich bij de deur. Christian wist me uit te leggen wat er gebeurde, er was een belangrijke vergadering. Er lag namelijk een voorstel op tafel om schapen los te laten op de woeste gronden. Zoals bij elk voorstel zijn er altijd wel een paar tegenstanders, dus moest het besluit officieel worden genomen volgens het ons bekende poldermodel. Daarna werd het weer rustig. Hoewel rustig, velen namen de speenvarkentjes in de handen om hun gewicht te taxeren en daarbij maken die beestjes een hevig wiekend geluid. Aan het einde van de dag werd er op het plein een ouderwetse bascule opgesteld om de beestjes nauwkeurig te wegen. Daarna moesten de dames van de administratieve dienst stevig gaan rekenen om de winnaar te bepalen. En wie was de winnaar? Inderdaad ikke. Ik werd daarom de trotse eigenaar van een varken, dat door de dorpelingen meteen "Norbèrt" werd gedoopt. Diverse mensen boden zich spontaan aan om het beestje voor me te mesten. Daar ben ik niet op ingegaan.
De jaarlijkse weegwedstrijd van het varkentje is namelijk om de kas te spekken voor het kinderfeestje dat op tweede paasdag plaatsvindt. Alle kinderen mogen chocolade-eieren zoeken en degene die het goudgekleurde ei vindt, krijgt ook nog eens een mooi kado. Ik wist daarom niet beter om het varken openbaar te verkopen aan de hoogste bieder en de opbrengst in de kinderkas te storten. Het knorrebeest bracht 50 euro op, de kinderen mogen daarom extra veel eieren gaan zoeken.

De grote verwarring

2011-04-24T09:04:00.001+02:00

Enkele jaren geleden werd ik ergens in midden Frankrijk aangehouden door de gendarmes. Mijn type auto hadden ze nog nooit gezien, zogenaamd ter controle gingen ze eens op hun gemakje het spul onder de motorkap bekijken. Ik was daar geïrriteerd over, ze moeten de mensen met rust laten. Waar komt u vandaan, vroegen ze. Uit Saint Pompon, zei ik eerlijk. Uit waar? Uit Saint Pompon. De magerste van de twee, die met dat snorretje, werd heel erg boos. Wist ik wel wat het betekende om een gendarme in functie impliciet te beledigen? Wist ik wel dat er zware straffen stonden op het geven van valse inlichtingen? En besefte ik wel dat ik mijn mijn onnozele antwoord een officieel onderzoek belemmerde? Mais Saint-Pompon, ça existe, zweerde ik. De dikke van de twee ging naar zijn auto om er de computer te raadplegen. Geen Saint-Pompon te vinden in zijn bestand, dus werd de sfeer er niet prettiger op. Hoe dan ook, er werd een proces-verbaal van gemaakt, ik zou er nog van horen. Later heb ik een door de burgemeester ondertekend en gestempeld document naar de rechtbank in Châteauroux verzonden. Plus een foto van ons stationnetje waarin de plaatsnaam vereeuwigd werd, heel lang geleden, toen ze poep nog met een lange oe schreven. Alles om een strafrechtzaak te voorkomen.

Dit voorval is onderdeel van de grote verwarring die er sinds de uitvinding van het telefoonboek heerst. De telefoonmaatschappij heeft destijds de naam van het dorp veranderd in Saint-Pompont, vermoedelijk omdat men de echte naam niet geloofde. Vervolgens ging iedereen zich trouw op het telefoonboek baseren, totaan Parijs toe. De energiemaatschappij, de GPS, de kaart van Michelin, de officiële regeringsstatistiek, alles en iedereen gebruikt de mismaakte naam Saint-Pompont, dit tot grote ergernis van ons trotse dorp. Wanneer u bij mij op bezoek wilt komen en in uw routemiep de naam Saint-Pompon intypt, krijgt u een foutmelding. Dat maakt alles zeer gecompliceerd. Wil men in Parijs aub de nodige correcties doen? Te laat, zeggen ze daar. Er zijn vele duizenden digitale systemen die onafhankelijk van elkaar opereren, een correctie zou rampzalige gevolgen hebben. En zo gaat het leven verder.

De frelon ofwel hoornaar

2011-04-23T18:21:00.010+02:00

In Zuid-Frankrijk vliegt een wesp rond die veel groter zijn dan we gewend zijn. Het is geen wesp, het is een frelon. In de lage landen heet hij "hoornaar", vrijwel niemand kent hem meer omdat men hem met succes bestreden heeft. De Fransen hebben veel respect voor een frelon, want zijn gif kan dodelijk zijn als hij bijvoorbeeld in een slagader prikt. Mensen met een zogenaamde anafylactische allergie lopen rond met een injectiespuitje in geval ze gebeten zouden worden. De frelon, hij hoort bij het zomerse leven. Je laat hem gewoon zijn gang gaan, want als je hem niet kwaad maakt, is hij niet agressief. Zorg er alleen voor dat hij niet in je broekspijp of in je cola-blikje terecht komt. Ga er in elk geval niet paniekerig naar zwaaien, drink het liefst nooit uit een blikje. En als u er eentje wilt vermoorden, doet dat dan niet in de buurt van een nest want de collega's kunnen te hulp snellen. De frelon is een echte jager die het op individuele insecten gemunt heeft. Wat dat betreft is het een nuttig dier.

Frelon

Sinds een jaar of vijf is er een geheel nieuwe frelon ten tonele verschenen: de Aziatische. En die is een ware ramp. De Frelon Aziatique, die herkenbaar is omdat hij enkele gele strepen minder heeft, maakt enorme nesten hoog in de bomen. Vandaar vliegt hij uit om bijenkorven aan te vallen en kan dan een ware slachting aanrichten. Enkele jaren geleden maakten de boeren nog wel eens de fout om de nesten te vernietigen, met hun jachtgeweren schoten ze erop. De ramp wordt dan pas echt groot, want zo ontstaan er veel meer koninginnen die ieder een nieuw nest maken. Tegenwoordig is het vernietigen van de nesten verboden, je bent verplicht om nesten bij de gemeente te melden, er komen dan speciaal opgeleide brandweermannen aan te pas.

Frelon asiatique

Het afspraakje van de notenbomen

2011-04-23T13:26:00.002+02:00

In de lente komen er in de Périgord al rap bladeren aan de bomen, begin april is de natuur al een lust voor het oog. Behalve de honderdduizenden notenbomen, die doen dan altijd alsof het nog winter is. En dan plotseling, van de ene dag op de andere, verandert dat. Gisteren heb ik dat fenomeen eens bestudeerd. De notenbomen, allemaal tegelijk, ontloken binnen een tijdspanne van nauwelijks twee uur. Het lijkt wel of ze een gezamenlijk afspraakje hebben gemaakt om dat te doen. Niet verwonderlijk, want ze zijn allemaal familie van elkaar.

Duimen voor de stokerij

2011-04-21T14:27:00.004+02:00

Sinds de oude monsieur Terral enkele jaren geleden overleed, hebben zijn dochter en kleinzoon de mobiele stokerij overgenomen. Bijna nergens in Frankrijk is zo'n geval nog te zien, maar rond Saint-Pompon rijdt men het gevaarte nog steeds rond. Waarom zijn deze stokerijtjes zo zeldzaam geworden? Dat komt door de wet, die zegt dat de vergunning alleen van vader op zoon kan overgaan. Is er geen opvolger dan wordt de vergunning ingetrokken en de stokerij vernietigd. Moeder en kleinzoon Terral leven op dit moment in angst. Ze hebben de stokerij voortgezet, maar op elk moment zou de douane kunnen komen om er beslag op te leggen. Monsieur Terral had immers geen zoon, alleen een dochter. En daar voorziet de oude wet niet in. Laten we allemaal duimen dat ook in dit geval man en vrouw worden gelijkgeschakeld. Als dat niet het geval is, zou je denken, stap je naar de Europese rechter om gelijk te krijgen. Maar vergeet niet dat het hier om eenvoudige boerenmensen gaat die vermoedelijk niet eens weten dat er een Europese rechter bestaat. Ja, laten we allemaal duimen. Er is al zo veel vernietigd, verloederd en afgedaan. Er bestaan al zo veel tradities niet meer. Duimen, duimen, duimen.

Deze middag gaat de stokerij op stal, het seizoen zit erop. In oktober zal alles weer opnieuw beginnen. Ditmaal ook met experimenten, want ik ga proberen om 150 kilo sinaasappels mee naar Saint-Pompon te nemen. Of citroenen. Liefst ongewaxte. Die mogen (door onze vrienden van Rungis AGF ?!) in helften of kwarten gesneden worden opgespaard in enkele tonnen met schroefdeksel, want het fruit moet voor het stoken gefermenteerd zijn. Ben nu alvast benieuwd welk nieuw "hoestdrankje" komend najaar kunnen brouwen...

Het wordt weer feesten

2011-04-19T09:11:00.001+02:00

Toen ik gisteren in Saint-Pompon arriveerde, riepen de pamfletten me toe. Op 24 april wordt het varken gevierd. Hoewel, la fête du cochon van vorig jaar in het achterhoofd vermoed ik op het feest slechts weinig varkens te zullen aantreffen. Hooguit zullen er drie knorrebeesten te zien zijn, plus de een of andere worstenmaker. Geeft niet, het gaat de Fransen om een aanleiding tot feesten en dan is elk excuus goed genoeg.

Maar er hangen in het dorp nog meer posters. Voor degene die niet van varkens houdt, is er op 1 mei het omelettenfeest in het gemeenschapshuis. Aperitief, charcuterie, omelette met salade, kaas, pâtisserie en koffie, wijn inbegrepen, gaat slechts 8 euro kosten, kinderen betalen slechts 3 euro. Waar vind je zulke modeste tarieven nog?

Belieft u geen varken en bent u evenmin gesteld op een omelet, dan is er nóg een poster die de aandacht trekt. Op 11 mei, wederom in het gemeenschapshuis, kunt u terecht met uw problemen aangaande het ouder worden. Op het betreffende pamflet is een foto afgedrukt van twee mensen, hij met prostaat- en zij met plasgootjesproblemen, die wuivend van jolijt door het leven gaan. Ze trotseren de branding dat het een lieve lust is, op weg naar de slaapkamer waar hen een welverdiende gemeenschap wacht. Verdomme, zelfs als je twintig bent, wil je deze séance niet missen. Want laten we eerlijk wezen, we kennen weinig jongeren die met de vitaliteit behebt zijn als op de poster is afgebeeld. Nondeju, was ik maar alvast oud, ik ging die gratis séance niet missen!

Pastis flesjes

2011-04-18T21:31:00.002+02:00

Een goede vriend zei ons vorige week dat hij op zoek was naar specifieke waterflesjes die men in Franse café's op tafel zet bij een glas pastis, maar ze nergens kon vinden. We beloofden hem om er naar uit te zien, gisteren bezochten we diverse Franse rommelmarkten en vonden er maar liefst vier. We zullen ze straks meenemen naar het noorden. Het doet altijd plezier om iemand een plezier te doen.

Lauzes

2011-04-14T10:32:00.004+02:00

In grote delen van Frankrijk werd vroeger uitsluitend met natuurlijke materialen gebouwd. Stenen lagen overal en bomen waren nooit ver weg. Manuren kostten daarentegen helemaal niets, want niemand had veel te doen. Bakstenen en dakpannen komen uit een fabriek en moet je betalen, dat konden alleen de rijken (zoals de overheid) zich permitteren. Gelukkig is er nog veel bewaard gebleven en mogen we volop genieten van de natuurlijke bouwmaterialen. De typische dakbedekking die vroeger werd gebruikt, bestaat uit "lauzes". Dat zijn platte stenen die in de natuur bij elkaar werden gesprokkeld. Als de steen maar plat genoeg is, heb je geen dure dakpannen nodig. Anderzijds wegen de lauzes gigantisch veel, zodat je een zeer zware dakconstructie nodig hebt.
In het dorpje Meyrals, vlak achter Saint-Cyprien, zag ik noeste werkers bezig met de restauratie van zo'n klassiek dak. Fantasisch om te zien. Fantastisch ook dat huizenbezitters kosten noch moeite sparen om de tradities in ere te houden. Volgens de burgemeester gaat het in dit geval over een Belgische eigenaar.

De lamproie en zijn anadrome vriendjes

2011-04-05T16:57:00.009+02:00

In de Dordogne vind je drie vissoorten die eigenlijk zeevissen zijn, maar om als volwassene naar de rivier komen om er te paaien. In de natuurkunde worden dat anadrome soorten genoemd. We spreken hier over de Alose (elft), de Saumon (zalm) en de Lamproie (prik). Lange tijd zijn ze op de Europese rivieren niet te zien geweest, dit vanwege de stuwdammen en watervervuiling. Gelukkig zijn de stuwdammen tegenwoordig voorzien van vistrappen, waarlangs de vis naar boven kan springen. En er is geen schonere rivier te vinden dan de Dordogne. Deze ontspingt in La Bourboule (Auvergne) en komt onderweg geen industrie tegen.

De zilverkleuruge elft is een haringachtige die na zeven jaar volwassen is. Op zee heeft hij in grote scholen op kreeftachtige prooien gejaagd, als hij de rivier opkomt is hij solitair. De eitjes worden aan de luwe kant van een rivierbocht los afgezet, waarna de elft nog een tijdje blijft rondhangen. Vervolgens sterft hij van ouderdom en drijft dan op de rivier. Er zijn wel eens toeristen die in paniek de gendarmerie bellen omdat ze op de rivier een grote vissensterfte zien. Dit is dus een normaal verschijnsel. De jonkies zorgen dat ze goed aansterken en trekken naar zee.

De zalm heeft ongeveer dezelfde leefwijze, hoewel hij al na drie tot vier jaar op zee volwassen is. De paaigrond is precies dezelfde plek als waar hij geboren is, meestal heel dicht bij de rivierbron. Eenmaal op de rivier eet hij nauwelijks meer. Na het paaien sterf het dier van uitputting. De zalm zwemt vooral in supermarkten.

De prik ofwel lamprei is een verhaal apart. Het is een monsterlijk prehistorisch wezen. Zijn mond is een zuignap met gemene tandjes rondom. Hiermee klampt hij zich aan een grote vis vast om bloed te zuigen. Met name in de buurt van Bordeaux is de lamproie een culinaire specialiteit. Omdat hij boordevol bloed zit als hij de rivier opkomt, wordt het vele bloed gebruikt om er een saus van te bereiden. De vis zelf wordt geroosterd op een vuurtje van wijngaardsnoeisel.

Lamproie à la bordelaise
Benodigd voor 6 personen: 1 lamprei van 1500 g, 1 fles stevige rode wijn, 2 kg prei, 6 gehakte slalotten, 6 kleine uien, 2 plakken gedroogde ham in linten gesneden, 2 gesneden wortelen, 3 teentjes fijngesneden knoflook, bouquet garni, 1 eetlepel bloem, 1 eetlepel maïzena, 1 theelepel poedersuiker, 1 bouillonblokje, 1 reep pure chocolade, 5 gewelde pruimen uit Agen, scheutje cognac, zout, peper, olie.

Van het bloed van de lamprei op. Snijd het monster (zonder kop) in stukken van 6 cm en laat die in de wijn marineren. Laat de sjalot, ui, ham, look, prei en wortel aanbakken in een pan. Voeg zodra het begint te bruinen de bloem toe en schud goed op. Voeg de suiker toe en laat carameliseren. Voeg de wijn van de marinade bij met het bouillonblokje, zout en peper en laat 45 minuten op een zacht vuurtje reduceren. Laat in deze saus de pruimen 15 minuten koken, voeg dan de vis toe en laat wederom 15minuten koken.
Doe de maïzena, de cognac en het bloed in een kom, samen met de gesmolten chocolade. Roer goed door en voeg aan de saus toe. Laat nog 10 minuten zachtjes pruttelen onder regelmatig roeren. Serveer met lekkere patatten.

Lente

2011-04-01T09:22:00.000+02:00

Het is nu nog lente in Saint-Pompon. Hoewel de natuur hier al een stuk verdert is dan in het noorden, dit omdat het 's middags al vlot boven de 20 graden wordt, is alles nog een beetje triest. Weldra gaat dat helemaal veranderen. Dat komt goed uit want ik heb me voorgenomen om binnen een paar weken weer die kant op te gaan.

Onlogisch

2011-03-31T09:18:00.000+02:00

Een tijd geleden liet ik in een aantal foto's op deze blog zien hoe onlogisch de dingen in Saint-Pompon kunnen zijn. Aan die collectie kan ik nu een mooi exemplaar toevoegen. Het is onvoorstelbaar maar waar: de garagepoort is voor eeuwig geblokkeerd dankzij enkele stopcontacten die men voor marktkramers heeft aangelegd. Wij zouden het in elk geval ietsje anders doen.

Eeuwige rust

2011-03-30T09:09:00.000+02:00

In Saint-Pompon zijn twee begraafplaatsen. De ene, de meest moderne maar toch al op leeftijd, ligt buiten het dorp aan de weg naar Besse. De andere was altijd volkomen verstopt. Nu zijn vrijwilligers flink aan het snoeien geweest in de rimboe achter de kerk. En zo kwamen de restanten van de oude begraafplaats tevoorschijn die vermoedelijk vanaf de twaalfde totaan het begin van de twintigste eeuw dienst deed. Bij ons in het noorden wordt een graf na veertig jaar geruimd, in Saint-Pompon ligt dat anders. Daar zie je zelfs nog bloemetjes staan op een graf van iemand die vermoedelijk Napoléon nog meemaakte.

Caroline

2011-03-29T10:43:00.000+02:00

Enkele jaren geleden maakte ik op deze blog al melding dat zelfs Caroline in Saint-Pompon is geweest. De naam Caroline zegt u wellicht niet veel, voor Franse kinderen is het een echte vedette. De boekenserie heeft al vele generaties meisjes rode oortjes bezorgd. Op een Franse rommelmarkt (in Mussidan) kwam ik plotseling de eerste druk uit 1963 van de aflevering tegen waarin Caroline met haar circus Saint-Pompon bezoekt. Uiteraard kocht ik het boek, het is een zeldzaamheid.

Un beau matin, le petit village de Saint-Pompon est réveillé par des cries joyeux et des éclats de fanfare.
Op een mooie ochtend wordt het dorpje Saint-Pompon wakker door vrolijke kreten en trompetgeschal.

, dit Caroline aux enfants de Saint-Pompon. répondent en choeur Caroline et ses amis.
"Tot de volgende keer, mijn lieve vriendjes, we komen terug", belooft Caroline de kinderen van Saint-Pompon. Wanneer? Ja, wanneer? vragen de kinderen. "Volgend jaar", antwoorden Caroline en haar vrienden in koor.
Mooi hè!

Vélo Tout Terrain

2011-03-27T09:35:00.001+02:00

Wat men bij ons met een deftig Nederlands woord "mountain bike" noemen, heet in Frankrijk "VTT". Dat staat voor: Vélo Tout Terrain. Het is een sport die mede dankzij de Olympische Spelen enorm in opkomst is. In Europa bestaat er een wedstrijdcircuit, waarin het kleine dorpje Saint-Pompon een rol van betekenis speelt. Jaarlijks met pinksteren wordt hier de Pomponnaise gehouden, een wedstrijdprogramma dat meetelt voor het wereldkampioenschap en waarbij dus alle groten der fietsaarde aanwezig zijn. Maar niet alleen om topsporters is het te doen, ook nemen vele duizenden liefhebbers hieraan deel. Er zijn circuits van 10, 20, 40 en 60 kilometer door ons wondermooie landschap uitgezet. U kunt zich inschrijven via http://www.pomponnaise.com/

Op 14 augustus vindt nog een ander VTT-evenement plaats, spectaculair om mee te maken. De coureurs rijden dan een short track parcours in de straatjes en steegjes van ons dorp. Op de foto ziet u ze ons huis voorbij komen.

Truffelboter

2011-03-26T11:34:00.000+01:00

Tweemaal per jaar gaan we helemààl uit ons dak. Dat is wanneer er bij ons een nieuw partijtje truffels arriveert. Gisteren was het weer zover: 2,6 kilo, de allerlaatste van het seizoen. Carine maakt ze met een kwastje en borsteltje allemaal zorgvuldig proper en dan worden ze geweckt. De traditie wil echter dat we één flinke truffel reserveren voor de truffelboter. Het recept is eenvoudig: een Melanosporum (geen ander ras!) in zeer fijne brunoise snijden en mengen met een halve kilo boter. Na een paar uur is de truffel helemaal in de boter overgegaan. We knabbelen dat spul op met behulp van dunne plakjes brood en wat grof zeezout. Het is de beloning voor een hele dag werken. Gisterenavond al was de truffelboter nagenoeg opgegeten, waardoor ik vannacht tweemaal mijn bed uit moest voor een rennie. Ach, dat mag dan ook wel.
De grote hoeveelheid volle weckpotten en -potjes, daar gaan we tot aan de volgende winter veel plezier aan beleven. Ook geven we wel eens een potje kado aan "visiteurs".

Helemaal klaar

2011-03-25T11:15:00.000+01:00

De forge (voormalige dorpssmederij van Saint Pompon) is sinds gisteren hééélemaal klaar. Na drie jaar ploeteren mag het resultaat er zijn, denk ik...

Kuttebøllen

2011-03-24T11:38:00.001+01:00

Gisteren zijn Carine en ik naar Ikea gegaan. Het dichtstbijzijnde filiaal is in Toulouse, nog altijd 160 kilometer bij ons vandaan. We moesten enkele niet al te prijzige meubeltjes hebben voor de forge, waarvan de verbouwing nu helemaal klaar is. Een Ikea in Frankrijk ziet er precies hetzelfde uit als in België of Nederland, alleen het personeel is anders, klantvriendelijkheid is nu eenmaal niet bepaald een Franse eigenschap. Waar de Franse Ikea helemaal identiek in is: de geur. Zodra je zo'n tent binnenkomt en de luiergeur van de ballenbak achter je hebt gelaten, vult je neus zich met een weeïg geurtje dat typisch Ikea is en uit de ruimte komt die men intern als "restaurant" betitelt. Dat is heel smerig en afkomstig van opgewarmde bruinachtige balletjes en hun bruinachtige sausje. Die dingen hebben een onuitspreekbare vieze Zweedse naam die ik alweer vergeten ben, dus moet ik zelf een naam bedenken. Lullesmulle of zoiets. Het kunnen ook kutteböllen zijn. Of was het nu smørrekutte? Of Elandskløten?

Flitspalen

2011-03-19T20:36:00.001+01:00

Ze staan overal. Behalve in Frankrijk, want hier zijn het flitskasten. Ze staan langs de weg gewoon op de grond en zijn nauwelijks een meter hoog. Opmerkelijk is dat ze vrijwel nooit vernield worden, terwijl de Fransen met hun puntenrijbewijs er alle redenen voor zouden kunnen hebben. Je zou de flitskasten gewoon kunnen voorzien van een vuilniszak, maart ook dat heb ik nooit gezien. Waarom worden de kasten niet vernield? Ik denk het antwoord te weten. Enkele honderden meters vóór zo'n kast word je keurig door middel van een enorm verkeersbord gewaarschuwd dat je geflitst gaat worden. De Franse overheid zet de kasten neer op plaatsen waar snelheid gevaarlijk is, dank zij de waarschuwingsborden rijdt iedereen rustig op die plekken.

Heel anders is het in Nederland en België. Daar staan de palen zodanig opgesteld dat ze veel geld in het laatje brengen. Dus zonder waarschuwing uiteraard. De overheid die boos is op het vernielen van flitspalen, zou vooral eens bij zichzelf te rade moeten gaan...

Let overigens in Frankrijk niet alleen op de waarschuwingsborden. De dappere gendarmerie, die vaak geheimelijk ergens in de bosjes staat opgesteld, beschikt namelijk over radarkijkers.

Spierpijn

2011-03-19T11:25:00.000+01:00

Vanochtend zitten Carine en ik allebei als zielige kanariepietjes aan de computer. Wat is het geval? Gisteren zijn we voor het eerst weer begonnen met onze verbouwingen. De forge, de oude dorpssmederij, moet worden afgewerkt om gasten te kunnen ontvangen. Carine begon gisteren met het beitsen van de laatste stukken plafond, ik monteerde verwarmingselementen. Dat wij ons zo zielig voelen, is omdat we allebei barsten van de spierpijn. Ons ochtendlijke koffieuurtje duurt daarom vandaag twee uur. Maar straks zullen we op onze tanden bijten, enkele pijnlijke rek- en strekoefeningen doen en er weer tegenaan gaan. Het plafond afmaken, de nieuwe parketvloer olieën, hier en daar een likje verf plegen, het onkruid in de tuin verdelgen, de verlichting afwerken, enzovoort. Over een dag of drie hopen we helemaal klaar te zijn. Het is dan alleen nog wachten op de dingen die ik heb besteld, zoals een nieuwe dakgoot, metalen roosters op de vloerverwarmingen en een glasplaat in de vloer (waardoor je straks de gallo-romeinse vloer kunt blijven zien). Maar eerst de spierpijn overwinnen...!

Mijn ti'ponch

2011-03-17T09:34:00.000+01:00

Wij in de lage landen gebruiken veel specerijen. Een muskaatnoot, een pijpje kaneel, een handvol kruidnagels of een haffeltje cardamom, ze zijn nooit ver weg. Dus vonden wij het heel normaal om onze keuken in Saint-Pompon te voorzien van een groot aantal specerijen, uiteraard de beste, dus van Verstegen. Hiervoor hadden we bij Blokker een partijtje glazen apothekerspotjes gekocht. Franse buren die op bezoek kwamen, snapten daar helemaal niets van. Wat is dit? Waar dient dat voor? In Franse plattelandskeukens kom je hoegenaamd geen specerijen tegen, alleen peper van de ergste soort. Als smaakmakers gebruiken ze verse tuinkruiden, veel ui en knoflook, zelfgeplukte jeneverbes en eendenvet. In een restaurantkeuken kan je daarnaast eventueel nog vanille en steranijs vinden. C'est ça.

Het werd de hoogste tijd om de Fransen eens te leren wat specerijen zijn en dat is inmiddels tot een jaarlijkse traditie uitgegroeid: mijn zomerse ti'ponch. Dit woord is een verbastering van "petit punch", een klein duwtje. Hiervoor neem ik voor de helft blanke rum "Agricole" en voor de helft sinaasappelsap. Daar doe ik allerlei specerijen bij, zoals een kaneelstok, een halve vanillepeul, enkele kruidnagels, steranijs, cardamom, jeneverbes, foelie, zoethout, piment en laurier. Dit laat ik een week in de koelkast staan en dan heb ik de moeder aller moeders. Een kwart giet ik over in een andere schenkkan en voeg een kwart rum en driekwart sinaasappelsap bij. Er kan nu gedronken worden. Telkens als de kan half leeg is, vul ik deze weer aan, een beetje van de moeder en een beetje van het andere. Ook de moederbokaal houd ik op peil, af en toe gooi ik er wat verse specerijen bij. Beste mensen, je weet niet wat je proeft. Het is een verslavend geel goedje dat er veel onschuldiger uitziet dan het is. Het belangrijkste gevolg is dat de Pomponnais voortaan weten wat specerijen zijn. Zelfs restaurateur Bruno heeft bij de Metro enkele potjes gekocht en durft voortaan een kruidnageltje in zijn bereidingen te gooien. Laat de Fransen maar denken dat zij de culinaire wijsheid in pacht hebben en geboren missionarissen zijn, de echte missionaris ben ik!

Zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Missionaris

Veel hangende knoflook

2011-03-16T19:03:00.001+01:00

In ons huis in Saint Pompon hangt veel knoflook aan de oude plafondbalken. Dit hebben we gedaan op aanraden van diverse buren, iedereen heeft veel knoflook in huis. Waarom? Om verschillende redenen. Ten eerste helpt knoflook je huis te beschermen tegen blikseminslagen en dat is van niet te onderschatten belang. Maar ook weert het kwade geesten die erop uit zijn om de mensen ziek, misselijk, ongesteld of mottig te maken. Ten derde is knoflook goed voor het klimaat in huis, het weert insecten zoals luizen en motten. Wand- en hoofdluizen zul je bij ons nauwelijks aantreffen en de kleerkast is gelukkig nagenoeg motvrij. Omdat ik extra bijgelovig wilde zijn, heb ik, zoals u op de foto ziet, naast de knoflook ook veel kippen opgehangen. De buren begrepen dat van die kippen niet. Waarna ik hen geduldig uitlegde dat ik dat van die knoflook niet begreep. Kippen, zo heb ik de dorpsbewoners verteld, zijn een probaat middel tegen de armoede. Daar had iedereen wel oren naar, dus heeft voortaan iedereen kippen aan het plafond hangen. Conclusie is dat ik niet alleen van de Fransen kan leren, zij ook van mij.

2011-03-11T13:52:00.000+01:00

In de nacht van zaterdag op zondag vertrekken we weer naar Saint-Pompon. Deze keer heb ik de reis eens anders gepland dan gebruikelijk. In plaats van de 930 kilometer in ijltempo te racen, heb ik nu bezoekjes aan rommelmarkten ingepland, zodanig dat we vanaf ten zuiden van Parijs telkens een uurtje rijden. Zo zakken we in etappes spelenderwijs naar beneden. Ik hoop dat ik nog interessante "rommel" tegenkom, want de parketvloer van de forge ligt nu en de living kan worden ingericht. Er is alle kans op dat we wat vinden, we komen in "la France profonde", de diepe binnenlanden waar geen toeristen of andere kapers komen. Wie weet kom ik nog zo'n kookboek tegen van enkele eeuwen oud... Dat is me al een paar keer overkomen, met het boek van Jules Gouffé als klapstuk. Waarde circa 4000 euro, gekocht voor 4 euro. Duimt u mee?
Enfin, mocht u de komende weken in de Périgord zijn, weet dan dat we het prettig vinden om een glas met u te drinken.

OC

2011-03-06T15:43:00.000+01:00

De Languedoc kent u als een gebied in Zuid-Frankrijk. Maar wist u al waar het woord vandaan komt? Langue d'Oc. Dit is een taal die we tegenwoordig Occitaans noemen. In het Occitaals zegt men tegen ja: Oc. Dit in tegenstelling tot het noorden waar men Oil tegen ja zegt. Het grootste gedeelte van Frankrijk is daarmee historisch verdeeld, je hebt de langue d'oc en de langue d'oil. Op de kaart zijn die gebieden te zien: rood voor Oc en geel tot bruin voor Oil.
De ouderen in Saint-Pompon spreken Occitaans, een onbegrijpbare maar prachtige, zangerige, poëtische taal. Tegen JA zeggen ze OC. In de Périgord is veel moderne aandacht voor het Occitaans. Er zijn radioprogramma's, boeken, veel jongeren gaan op taalcursus en praten Occitaans tegen elkaar, enzovoort. Nu we in een groot Europa terecht komen, spelen de regio's en dus ook hun talen een steeds grote rol. Het is een kwestie van eigen identiteit.
Naast de langue d'oc en langue d'oil kent Frankrijk nog meerdere taalgebieden die weer in opkomst zijn. In het noorden is het Vlaams weer terug van weggeweest, evenals het Keltische Bretoens in Bretagne en het Catalaans in de Roussillon. De steektalen die nooit zijn weggeweest, zijn het Baskisch, het Corsicaans, het Alsacien (Elzas) en het Francique. Beide laatste talen hebben veel Germaanse invloeden.

Zeg in Saint-Pompon gewoon OC als je ja bedoelt. Iedereen zal je verstaan.